Vừa rồi tôi có đọc 21 bài về mua bán chứng khoán dựa trên phương pháp phân tích tâm lý hành vi trên blog này 21 ngày cho chứng khoán hành vi. Thấy hay nên tôi đã tóm tắt lại và chia sẻ với các bạn trẻ dưới 30 tuổi.
Theo thống kê ở Mỹ từ
1995-2014 thì lợi nhuận trung bình trên TTCK là 9,1%. Tuy nhiên nhà đầu tư bình
thường chỉ đạt 5,2%. 3,9%, tức là khoảng 43% mất đi do hành vi tâm lý phi lý
trí của mình mà điển hình là bán tháo trong hoảng loạn và vào ra không đúng thời
điểm trên thị trường.
Và nó chỉ ra rằng có tên specfic cho mô hình hành vi này và nó được gọi là hiệu ứng Disposition . Các nhà nghiên cứu đã truy tìm nguyên nhân của hiệu ứng bố trí với cái gọi là "lý thuyết triển vọng", lần đầu tiên được xác định và đặt tên bởi Daniel Kahneman và Amos Tversky vào năm 1979.
Kahneman và Tversky nói rằng, "tổn thất có nhiều tác động tình cảm hơn một lượng tương đương lợi nhuận, " và do đó mọi người quyết định dựa trên những quyết định của họ chứ không phải về những tổn thất nhận thức mà là về những lợi ích nhận thức.
Điều này đơn giản có nghĩa là mất 1 triệu cho chúng ta nhiều đau hơn niềm vui khi đạt được 1 triệu.
Nó chỉ ra rằng phải mất gấp đôi số tiền lãi tức là 2tr trong ví dụ trên để bù đắp cho sự mất mát của mất 1tr.
Và điều này xảy ra với những nhà đầu tư tốt nhất. Vì vậy, biết rằng khi bạn rơi vào con mồi hành vi này, bạn không phải một mình.
Nhưng điều đó xảy ra là bạn có thể rèn luyện bản thân để vượt qua điều này hoặc tự kiểm tra khi bạn nhận thức được rằng bạn có thể mắc lỗi này.
Hãy nhớ rằng, nó không phải là sai lầm để làm cho một sai lầm, đó là tuy nhiên cái sai là tiếp tục giữ sai lầm đó và không hành động.
Một quy tắc đơn giản để thực hiện theo đánh giá danh mục đầu tư hàng tháng / hàng quý của bạn sẽ là: Giữ cổ phiếu lãi, loại bỏ CP lỗ.
Nguyên tắc cắt lỗ 10%
Và bây giờ bất cứ khi nào tôi cố gắng giữ cho những kẻ thua cuộc trong một thời gian dài, cái bàn này xuất hiện trong đầu tôi (Nhưng nếu tôi tiếp tục nắm giữ cổ phiếu trong 6-12 tháng nữa thì lợi nhuận của tôi từ danh mục đầu tư sẽ giảm xuống còn 6,8%: lợi tức dưới mức lợi nhuận FD. Nhưng kẻ choáng váng lớn là sự trở lại danh mục đầu tư 32,8% nếu tôi đã bán cổ phiếu thua của mình khi họ giảm 10%).
10% Stop Loss không phải là bất khả xâm phạm. Một số mũ nhỏ / trung bình có thể giảm hơn nữa trước khi đi lên và do đó, một số lỗ Stop Loss khác nhau phải được sử dụng cho các mũ lớn, trung bình và nhỏ.
10% nhiều hơn để minh họa tầm quan trọng của việc nhận ra rằng nếu một cổ phiếu bạn đã mua đã biến mất thì bạn đã có một trong hai điều sai:
- hoặc là bạn chọn sai cổ phiếu
- hoặc bạn đã nhập sai thời gian. Dù bằng cách nào bạn đã sai.
Cổ phiếu tốt và mạnh thường cất cánh ngay lập tức.
4 thành kiến quan trọng nhất
Hôm nay tôi sẽ cố gắng và cho bạn thấy làm thế nào bốn thành kiến mà tôi đã viết về tác động sớm mỗi giai đoạn ra quyết định trong đầu tư.
· Xác nhận sai lệch (confirmation bias): Xu hướng bỏ qua thông tin mâu thuẫn với niềm tin trước đó hoặc tìm kiếm thông tin xác nhận niềm tin trước đó.
· Theo đám đông (Herding) : Còn được gọi là "hiệu ứng bandwagon", chăn gia súc là xu hướng cho các cá nhân bắt chước hành động của một nhóm lớn hơn.
· Xu hướng neo (Anchoring bias): Xu hướng dựa quá nhiều vào phần thông tin đầu tiên nhận được.
· Hiệu ứng ngược (Disposition): Nhà đầu tư có xu hướng bán CP lãi quá sớm và giữ CP lỗ quá lâu.
Điểm khởi đầu cho một nhà đầu tư bán lẻ bắt đầu với niềm tin về việc anh / cô ấy đã quyết định được điều gì. Và sau đó họ tìm kiếm thông tin để xác nhận niềm tin đó.
Họ nghĩ rằng họ có thể hiểu hoặc phân tích tác động của sự phá hoại đối với nền kinh tế Ấn Độ, hoặc lợi ích của việc thực hiện GST hoặc lạm phát sẽ tác động như thế nào đến quyết định của RBI trong chính sách tín dụng tiếp theo.
Đôi khi niềm tin cũng bắt nguồn từ đám đông, tức là một đồng nghiệp, bạn bè hay hàng xóm có "rõ ràng" đã kiếm được nhiều tiền từ ý tưởng đó và bạn không thể bị bỏ lại phía sau.
Các nhà đầu tư cũng tin rằng họ có thể đánh giá chính xác tác động của tất cả điều này lên thu nhập của một công ty, trong lĩnh vực này và sau đó cũng có thể thể hiện điều này thành một vị trí tức là mua hoặc bán hoặc nắm giữ.Hầu hết thời gian mua nó.
Và một khi họ nhận được một số thông tin hỗ trợ niềm tin trước đây của họ, họ nhận được rất nhiều sự gắn bó với điều đó. Và thậm chí nếu tình cờ họ nhận được thông tin ngược lại họ sẽ thấy khó để bỏ qua thông tin trước đó.
Bây giờ hầu như không thể làm cho ai đó liên tục làm tất cả những điều trên. Thậm chí cả Rakesh Jhunjhunwala hay Warren Buffett cũng sẽ không có thời gian. Infact Steve Cohen đã nổi tiếng nói rằng các nhà giao dịch tốt nhất của anh ta chỉ giao dịch với 50% thời gian. Vì vậy, bây giờ nơi mà để lại người bán lẻ trung bình.
Nhưng với mức độ tự tin và bản ngã cao, nếu cổ phiếu bắt đầu đi xuống thì hiệu ứng disposition (xu hướng giữ cho kẻ thua cuộc) can thiệp vào. Một người sẽ có xu hướng giữ nó ngay cả khi niềm tin đầu tư được chứng minh là sai và thông tin có sẵn cho hiệu ứng đó.
Và do đó một trong những cách tốt nhất để tránh Xác nhận sai lệch (confirmation bias)là:
- Tìm hiểu dữ liệu trái với niềm tin của bạn
- Cố gắng bác bỏ lý thuyết của riêng bạn
- Nói chuyện với một người không được đầu tư vào kết quả của ý tưởng của bạn
Tuy nhiên, nhận thức được điều này không phải là cách duy nhất để khắc phục sai lệch xác nhận. Trước khi đưa ra quyết định mua, tốt nhất là nên viết xuống giấy hoặc ghi chú lý do tại sao bạn mua cổ phiếu.
Nó không cần phải là một lưu ý rất chi tiết nhưng ngay cả khi bạn thực hiện một nửa bao gồm các điểm nổi bật nó là đủ.
Một thành phần rất quan trọng bạn cần lưu ý là nên làm ra 1 kịch bản mà trong đó luận án đầu tư của bạn được chứng minh là sai và bạn sẽ thực hiện hành động nào trong kịch bản đó.
Có nhiều thành kiến khác nhưng bốn điều này là then chốt. Và hôm nay tôi sẽ kết thúc ở đây và từ ngày mai, chúng ta sẽ chuyển sang các khía cạnh khác của đầu tư như bản chất của thị trường và hệ thống thích nghi phức tạp, không bao giờ cân bằng và sau đó xu hướng được hình thành như thế nào.
Chánh niệm
Cách khắc phục các thành kiến. Nếu không khắc phục những thành kiến này, thì không thể làm giảm hậu quả của nó.
Một giáo sư tài chính hành vi nổi tiếng đã thực hiện thí nghiệm này trong lớp học của mình. Cô yêu cầu tất cả học sinh viết xuống hai chữ số cuối của số điện thoại di động của họ trên một tờ giấy. Và sau đó cô yêu cầu họ ước tính số lượng quốc gia có mặt ở châu Phi.
Sau đó, cô thu thập tất cả các giấy tờ và cho thấy rằng những người có số điện thoại di động cao hơn cung cấp ước tính cao hơn. Sau đó, cô đã làm điều đó một lần nữa sau khi nói với các sinh viên rằng họ đã được cảnh báo. Và kết quả tương tự lại xuất hiện.
Vì vậy, điều này cho chúng ta biết rằng chỉ cần nhận thức được sự thiên vị là không đủ để vượt qua nó.
Chúng ta luôn thấy nó trong thế giới thực. Cảnh báo thuốc lá, cảnh báo nội dung chất béo trên đồ ăn vặt, cần phải tập thể dục et al. Chúng ta biết tất cả những điều này nhưng thấy khó theo họ. Bởi vì chúng ta là con người. Điều này có hại cho sức khỏe thể chất của chúng ta.
Và những thành kiến về hành vi có hại cho sức khỏe tài chính của chúng ta nhưng chúng ta vẫn tiếp tục bị cản trở bởi chúng.
Một cách tôi đã học được ít nhất là di chuyển một bước trước khi biết rằng tôi có một sự thiên vị, là tìm ra một cách để tạm dừng giữa một suy nghĩ / kích thích và hành động.
Nó được gọi là chánh niệm. Chánh niệm được cho là một khái niệm Phật giáo và đã được phổ biến ở phương Tây bởi Jon Kabat-Zinn .
Và cách tạm dừng là kiểm tra bản thân trước khi hành động theo suy nghĩ của bạn và cách tốt nhất để làm điều đó .... bạn đoán là ... có danh sách kiểm tra những điều cần lưu ý trước khi diễn xuất.
Chánh niệm và sử dụng danh sách kiểm tra có lẽ là khái niệm đơn nhất mà tôi có thể cố gắng truyền đạt.
Chú ý và sử dụng danh sách kiểm tra đã không làm cho tôi lỗi miễn phí. Tôi vẫn mắc lỗi. Nhưng tôi làm ít lỗi hơn và thường thì tôi cũng không làm như vậy nữa.
Xây dựng và kiểm tra checklist
Pabrai đã nghiên cứu các lỗi đầu tư của chính mình và đặt câu hỏi là có những yếu tố rõ ràng trước khi đầu tư được thực hiện. Trong hầu hết các trường hợp đầu tư xấu, ông thấy rằng các yếu tố có thể nhìn thấy được.
Ông nhìn vào danh mục đầu tư của mình cũng như danh mục đầu tư của các nhà đầu tư như Warren Buffett vv và nghiên cứu những sai lầm của họ và nếu những sai lầm này có thể nhận dạng tại thời điểm đầu tư được thực hiện.
Sau đó, anh ta đưa ra danh sách kiểm tra của mình, trong đó có khoảng 97 câu hỏi.
Ông cũng nói chuyện với nhà đầu tư giỏi, những người không có quyền lợi được hưởng lợi trong kết quả, và để anh ta thông qua luận án đầu tư của mình. Đây là một cách tốt để kiểm tra độ tin cậy xác nhận.
Vì vậy, tùy thuộc vào việc bạn đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu hay gián tiếp trong các quỹ tương hỗ, bạn phải có một danh sách kiểm tra các yếu tố mà bạn phải ghi nhớ khi đưa ra quyết định đầu tư.
Chúng tôi có thể nghĩ rằng chúng tôi đã bao gồm tất cả các yếu tố, nhưng rất thường xuyên chúng tôi bỏ lỡ một vài thường xuyên.
Tôi có danh sách kiểm tra của riêng tôi và tôi thúc giục tất cả các bạn làm cho bạn.
Dưới đây là mẫu 26 tiêu chí của SGDCK Hy lạp
Label
|
Nội dung
|
%
|
Thông tin tài chính
|
Tình
hình BCTC
|
58
|
2.55
|
Ước
tính lãi lỗ
|
72
|
Ước
tính cổ tức
|
3.3
|
|
Vị
trí DN trong ngành
|
55.3
|
|
Giá
CP hợp lý
|
36
|
|
Lịch
sử tốt của CP
|
30.7
|
|
Chủ đề/Cá nhân
|
Làm
giàu nhanh
|
37.3
|
2.13
|
Hài
lòng về SP, DV của CT
|
47.3
|
Bảo vệ
nhà đầu tư hay không
|
46.7
|
|
Cảm
giác tốt về nền kinh tế
|
30.7
|
|
Đạo
đức của DN
|
37.3
|
|
Hỗ
trợ của chính trị
|
13.3
|
|
Thông tin độc lập
|
Trang
bìa tạp chí
|
20
|
2.1
|
Diễn
biến giá CP hiện thời
|
40
|
Thông
điệp từ CP, quan chức
|
18.7
|
|
Diễn
biến chỉ số thị trường
|
32
|
|
Chỉ
số nền kinh tế
|
32.7
|
|
Hình
ảnh DN
|
48
|
|
Môi
trường đầu tư
|
18.7
|
|
Tư vấn
|
Tư
vấn của CTCK
|
23.3
|
0.89
|
Ý
kiến thành viên gia đình
|
17.3
|
Bạn
bè, đồng nghiệp
|
16
|
|
Ý
kiến của cổ đông lớn
|
32
|
|
Nhu cầu tài chính cá nhân
|
Đa
dạng hóa DMĐT
|
24.7
|
0.71
|
Độ
hấp dẫn của kênh đầu tư khác
|
27.3
|
Độ dễ
của vay vốn
|
18.7
|
Bảng mức độ quan trọng
của các yếu tố
Label
|
Nội dung
|
%
|
01
|
Ước
tính lãi lỗ
|
72
|
02
|
Tình
hình BCTC
|
58
|
03
|
Vị
trí DN trong ngành
|
55.3
|
04
|
Hình
ảnh DN
|
48
|
05
|
Hài
lòng về SP, DV của CT
|
47.3
|
06
|
Bảo
vệ nhà đầu tư hay không
|
46.7
|
07
|
Ước
tính cổ tức
|
3.3
|
08
|
Diễn
biến giá CP hiện thời
|
40
|
09
|
Làm
giàu nhanh
|
37.3
|
10
|
Đạo
đức của DN
|
37.3
|
11
|
Giá
CP hợp lý
|
36
|
12
|
Chỉ
số nền kinh tế
|
32.7
|
13
|
Ý
kiến của cổ đông lớn
|
32
|
14
|
Diễn
biến chỉ số thị trường
|
32
|
15
|
Lịch
sử tốt của CP
|
30.7
|
16
|
Cảm
giác tốt về nền kinh tế
|
30.7
|
17
|
Độ
hấp dẫn của kênh đầu tư khác
|
27.3
|
18
|
Đa
dạng hóa DMĐT
|
24.7
|
19
|
Tư
vấn của CTCK
|
23.3
|
20
|
Trang
bìa tạp chí
|
20
|
21
|
Thông
điệp từ CP, quan chức
|
18.7
|
22
|
Độ dễ
của vay vốn
|
18.7
|
23
|
Môi
trường đầu tư
|
18.7
|
24
|
Ý
kiến thành viên gia đình
|
17.3
|
25
|
Bạn
bè, đồng nghiệp
|
16
|
26
|
Hỗ
trợ của chính trị
|
13.3
|
Thực hiện mua bán
Bạn nên nhớ xu hướng của CP phụ thuộc 40% vào tình hình thị trường chung, 30% vào ngành,và 30% vào chính CP đó (Cohen)
Nếu bạn chọn lĩnh vực phù hợp và có được hướng đi của thị trường chứng khoán một cách rộng rãi, công việc của bạn đã hoàn thành. Ngay cả khi bạn có được hướng thị trường ngay và mua cổ phiếu tốt, bạn đã hoàn thành.
Tuy nhiên đây là một số hướng dẫn từ phân tích an ninh của Graham và Dodd. Có ba khía cạnh để xem xét khi xây dựng danh mục đầu tư chứng khoán của bạn
- Giá trị của một cổ phiếu phụ thuộc vào những gì nó có thể kiếm được trong tương lai.
- Các cổ phiếu phổ thông tốt là những cổ phiếu có xu hướng tăng.
- Cổ phiếu tốt sẽ chứng minh các khoản đầu tư tốt và sinh lời.
Mua và giữ không có nghĩa là không bao giờ bán. Ngay cả Warren Buffett cũng đánh giá danh mục đầu tư của mình và bán những CP thua lỗ hoặc kiếm lợi nhuận từ những cổ phiếu mà ông tin là có giá trị hơn.
Nhưng đó là phần khó khăn mà hầu hết mọi người không tập trung vào - Khi nào bán?
Vậy nhà đầu tư trung bình phải làm gì? Tránh được 3 hành vi của nhà đầu tư xấu này:
Hành vi nhà đầu tư xấu # 1: Đặt trứng của bạn vào một giỏ
Đây là một cách khác để nói, "không đa dạng hóa." Chọn tất cả các cổ phiếu, làm ví dụ, để lại danh mục đầu tư của bạn dễ bay hơi khi bạn phải đối mặt với những rủi ro lớn. Chọn tất cả các trái phiếu có thể khiến bạn bỏ lỡ các cơ hội phát triển và lợi nhuận, có nghĩa là một quả trứng làm tổ quá nhỏ trong tương lai.
Vâng, đây là những ví dụ cực đoan, nhưng vấn đề là rõ ràng: một danh mục đầu tư đa dạng giúp bạn vượt qua những thăng trầm không thể tránh khỏi trong bất kỳ loại thị trường nào, trong bất kỳ thập kỷ nào, trên tất cả các loại tài sản.
Đa dạng hóa giúp bảo vệ bạn khỏi nguy cơ mất toàn bộ khoản đầu tư hoặc không tận dụng được khoản đầu tư của bạn.
Hành vi nhà đầu tư xấu # 2: Bắt cảm xúc
Cảm xúc sẽ làm hỏng các khoản đầu tư của bạn nhanh hơn bất kỳ thị trường nào. Bạn phải suy nghĩ hợp lý về các khoản đầu tư của bạn và để lại cảm xúc của bạn trong trò chơi. Và đó chính xác là lý do tại sao việc đầu tư khó khăn cho Joe trung bình.
Làm thế nào bạn không phải hoảng sợ khi nói chuyện đứng đầu la hét về hiệu suất thị trường khủng khiếp trên TV và radio? Hoặc, cũng giống như khó bỏ qua và điều chỉnh là đồng nghiệp khoe khoang về một số cổ phiếu công nghệ mà anh đã mua với giá 2 đô la một cổ phiếu hiện có trị giá 200 đô la mỗi cổ phiếu.
Đưa vào cảm xúc của bạn - cho dù họ là sợ hãi hay tham lam - là một cách chắc chắn để làm tổn thương thành công tài chính của bạn trên thị trường. Nó rất hấp dẫn bởi vì nuôi dưỡng những cảm xúc và phản ứng của người khác thật dễ dàng; chúng ta nhạy cảm với groupthink. Nhưng đưa ra trong dẫn chúng ta mua cao và bán thấp, hoàn toàn trái ngược với những gì một nhà đầu tư thành công nên làm.
Điều chỉnh tiếng ồn và nếu mọi thứ khác thất bại, hãy để Warren Buffett hướng dẫn bạn:
Hãy sợ hãi khi những người khác tham lam và tham lam khi những người khác sợ hãi.
Hành vi nhà đầu tư xấu # 3: Tinkering
Tái cân bằng danh mục đầu tư của bạn trên cơ sở hàng quý hoặc hàng năm là một điều. Kéo tài khoản đầu tư của bạn và truy cập một trang web môi giới hàng ngày để tinker với các khoản đầu tư của bạn hoặc để mua và bán là một.
Và đó là tin xấu cho sự giàu có của bạn.
Bắt đầu suy nghĩ về lâu dài, thay vì cố gắng để tinker và thực hiện các cuộc gọi phán quyết về những gì thị trường sẽ làm gì tiếp theo. Dự báo thị trường không đáng tin cậy.
Bạn chỉ đơn giản là không thể chính xác thời gian thị trường mỗi lần bạn đóng góp vào tài sản hiện tại của bạn hoặc muốn mua vào một tài sản mới. Chỉ mua vào thị trường khi nó cảm thấy tốt, hoặc bán khi nó không còn thoải mái, thường dẫn đến mua cao và bán thấp.
Chưa kể, rất nhiều tinkering - hoặc mua và bán - cũng dẫn đến rất nhiều chi phí. Bạn càng phải trả thêm phí, bạn càng ít có trong trứng làm tổ của mình.
Thay vì mày mò, hãy đóng góp thường xuyên, ổn định cho các khoản đầu tư của bạn theo thời gian. Đừng lo lắng về những gì thị trường đang làm, bởi vì bạn đang ở trong này cho các đường dài. Về mặt lý thuyết, những gì thị trường hiện nay sẽ không đáng kể cho sự giàu có cuối cùng của bạn khi bạn nhìn lại vào ngày này 40 năm kể từ bây giờ.
Nhà đầu tư giỏi nên làm gì?
Rõ ràng hành vi của nhà đầu tư xấu trông như thế nào - nhưng hành vi của nhà đầu tư tốt thì sao? Nhìn chung, các nhà đầu tư trung bình đạt được thành công với tài chính của họ:
- Giữ danh mục đầu tư đa dạng
- Hiểu được khả năng chịu rủi ro cá nhân và giữ phân bổ tài sản theo đó
- Đừng đưa vào tâm trí nhóm hoặc đàn
- Hầu như bỏ qua các báo cáo truyền thông tình cảm hoặc "lựa chọn cổ phiếu nóng!" từ anh chàng trong văn phòng kế tiếp
- Chọn chiến lược đầu tư dài hạn thay vì cố gắng liên tục thời gian thị trường
- Yêu cầu giúp đỡ từ một ủy thác đáng tin cậy khi cần
- Phấn đấu để giữ lệ phí đầu tư càng thấp càng tốt
- Làm việc liên tục để tăng cường giáo dục tài chính và hiểu biết của họ
