Thứ Sáu, 16 tháng 7, 2021

Kinh tế nôm na

 7. Trai sắc gái tài 

 Hôm trước mới hỏi các bạn trong trường hợp nữ mạnh mẽ tài giỏi hơn nam thì thế nào? 

Các câu trả lời tập trung vào thôi thì rung đùi uống cà phê hưởng thụ, rồi vợ gọi thì dạ ta làm việc nhà, có bạn bảo nam sẽ tự ti nên phách lối, rồi kiếm việc lớn mà nữ không làm được để thể hiện, có bạn tư tưởng bình quyền thì nói xem xét người dựa vô năng lực chớ không phân biệt nam nữ... Tựu trung lại sẽ có 3 dạng chính:

 - ngoan hiền: lui về hậu phương việc nhà để vợ gánh vác gia sơn. Số này cũng nhiều nhiều 

 - loại ham chơi lười làm là đông nhất: lấy vợ xong mở cho vợ quán bún bò rồi mình đi cà nhổng, lô đề, đá gà, ăn nhậu

 - loại làm việc lớn: trong đám này thực ra chủ yếu nói như rồng leo, cơm mì nói chuyện thế giới nhưng nhiều ông đúng là kinh thật, rách giời, làm những việc kinh thiên động địa mà nữ không thể nào tưởng tượng ra. 

 Vì sao các ông làm những việc đó và làm được vậy? Chúng ta hãy cùng nhau phân tích.

Trai Việt thường ít cơ bắp, ít lông râu và nhỏ con nét nhẹ nhàng. Họ định vị nam tả nữ hữu nhưng hơi trật vì tay phải là tay thuận chiếm đa số. Trong cuộc sống họ tin 100 cái lý không bằng 1 tí cái tình, ông nào mạnh mẽ lắm cũng đòi vừa có tình vừa có lý. 

 Chúng ta biết rằng, về mặt sinh học thì con người trong nam có nữ và ngược lại. Như vậy trai VN tính nữ phát triển hơi mạnh nên họ thường tránh đối đầu mà hay chơi chước đà đao, thanh dã du kích và thù dai quân tử trả thù 10năm chưa muộn... 

Vậy là về tương quan tính nam của các ông hơi ít so với các bà nên đàn ông VN đa số sợ vợ và được họ giải thích trẹ ra là do ảnh hưởng của của đạo Mẫu nên VN chỉ có bà mẹ VN anh hùng mà không có ông bố nhân dân. 

 Với tư cách người cai trị thì họ phải gồng lên để giữ gìn sự kính trọng, tôn ti trật tự từ chị em nên phải tìm cách làm những việc mà các bà các cô yếu thế hơn hẳn đó là làm những việc điên khùng, nổ banh trời, tứ đổ tường hay đánh lộn. Món đánh lộn có vẻ được các ông dùng nhiều ha?

6. Vài khái niệm về kinh tế 

 Biết khách hàng của bạn và phân khúc khách hàng ứng dụng trong chống dịch sẽ giúp biết được rõ đối tượng, khu vực cần trợ giúp, cần khuyến khích, cần hạn chế...nhằm sử dụng nguồn lực hợp lý. 

 FIFO vào trước ra trước là chế độ thâm niên, sống lâu lên lão làng, giống thời bao cấp, phe xhcn . Nhật cũng từng tự hào món này sau phải bỏ. 

 LIFO không coi trọng thâm niên mà hướng tới hiệu quả, trẻ có thể lên sếp bất cứ lúc nào. Ưu điểm năng động nhưng khi sa vào bè phái thì còn tệ hại hơn FIFO

5.Trung tâm là đàn ông 

 1 dạo sau khi Stalin chết thấy Mao CT tuyên bố TQ mới là trung tâm CM, ra sức tranh giành ảnh hưởng với Khrushchev và không chấp nhận tbt mới của LX là đàn anh tôi lấy làm ngạc nhiên lắm. Cứ băn khoăn tự hỏi đó là vì bản chất hay vì cái gì, rõ ràng khi đó LX mạnh hơn hẳn và TQ vẫn đang trong thế nhờ vả mà. 

 Sau mới biết đó là do thấm nhuần Nho giáo mà ra. Khổng tử luôn chú trọng đến nhân sự, nói trắng ra là đàn ông, người quân tử vì ông trọng nam khinh nữ, ghét tiểu nhân. Khi đạt mức quân tử thì lấy mình làm trung tâm và tìm cách giáo hóa người xung quanh, dĩ hạ hóa di.

 Tương tự khi Nhật bản, Triều tiên, VN thấm nhuần Khổng giáo thì họ cũng coi mình là trung tâm văn minh. Vd như Nhật coi TQ là tây phiên. VN thời Trần cũng coi mình như trung tâm văn minh và quyết liệt chống nhà Nguyên vì coi họ là dân du mục di địch thấp kém. 

Dù nhà Nguyên đánh bại nhà Tống thì nhà Trần vẫn ủng hộ, giúp sức và cưu mang người Tống. Tới khi Lê lợi làm vua thì tinh thần vẫn coi nhà Minh không đủ văn minh. Khi Nguyễn trãi được giao chế định triều phục, điển lễ thì ông muốn làm theo qui củ thời Hán, Tống mà tài liệu bị quân Minh lấy sạch nên loay hoay, cuối cùng vua chọn mẫu của hoạn quan Lương đăng copy nhà Minh làm các quan chê Lương đăng dốt mãi. 

 Tới thời Nguyễn thì Nho giáo VN tột bậc và họ cũng coi thường nhà Thanh, coi là dân di địch mọi rợ chiếm quyền. Với sự tự tôn này thì vua Minh mạng đã tiến hành đồng hóa triệt để,các sắc dân khác phải tuân theo kiểu Việt và họ tự gọi mình là Hán nhân còn người TQ tới xa xưa phía bắc gọi là Đường nhân, phía nam là Minh hương, những người đến sau nữa là Thanh nhân. 

 Các cụ tự định vị mình theo văn minh Khổng giáo như vậy đó chớ không đếm xỉa chút xíu nào đến vị trí địa lý. Đó có phải là sức mạnh ý thức hệ?

4. Thói quen đi đất trong nhà có từ khi nào? 

Mỗi khi vô nhà người VN thì mọi người đều bỏ giày dép bên ngoài và bước vào nền nhà được lau bóng loáng. Ai lỡ đi dép vô là bị lườm và nhắc nhở ngay. Vậy thói quen đó bắt nguồn từ khi nào? Theo Trần quang đức trong Ngàn năm áo mũ thì thời Lý đi dép sang thời Trần đi đất. Vua quan có đi giày dép thì khi vô sân chầu cũng bỏ ra đi đất hết.

3. Đọc lý lịch kinh tế hiện đại 

 Độc thủ đại hiệp 

 Khi Adam Smith phát hiện ra sức mạnh của thị trường thì cntb vồ lấy, từ nay bàn tay vô hình điều khiển tất cả, từ cân bằng cung cầu đến tất cả vì mình, chả ai chịu ơn ai. Nhà nước chỉ thu thuế, giữ trật tự an ninh hành chính... Chắc ổng có tập quyền anh và nhận ra cú đấm tay thuận mạnh mẽ như thế nào. 

 Sau LX ra đời, 1 phép sáng tạo bằng cách làm ngược cái người ta đã làm lớn nhất xảy ra. Họ phát hiện ra bên kia xài tay vô hình thì mình xài bàn tay hữu hình của nhà nước, có rèn luyện, kỷ luật nên cú đấm cũng rất mạnh. Ưu điểm là với những cái đã quen thuộc thì làm rất tốt, rất nhanh không cãi nhau. Cứ thế, 2 độc thủ đại hiệp Dương quá hữu và Dương quá tả dương danh giang hồ. 

 1929 bàn tay vô hình gây ra đại khủng hoảng, có Keynes liều lĩnh phá bỏ giới điều học mót chiêu bàn tay hữu hình về mang ra thi triển. Tất nhiên là tay vô hình vẫn to hơn hữu hình nhưng hữu hình thường luyện gồng nên cũng khỏe nhưng vụng, hay đấm ẩu đấm trượt... 

Vậy là kỷ nguyên đấm 1 tay kết thúc, giờ phe tbcn chuyển sang đấm 2 tay trong khi dương quá tả vẫn đấm 1 tay, tay còn lại chỉ để gãi 5% trong thời gian rảnh rỗi. 

 Ăn cơm trước kẻng 

 Tiền tệ ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Cứ có hàng hóa, dịch vụ là có tiền đối ứng. Nhưng ở thời điểm sau thế chiến 2 thì tiền vẫn giàn đều ở chức năng thanh toán, dự trữ, đầu tư, đầu cơ...Friedman xướng lên thuyết trọng tiền chứng minh rằng nếu năm 1929 tiền được bơm ra thì đã cứu được khủng hoảng và cổ đông chỉ quan tâm đến lợi nhuận. 

 Từ đây tiền mang nặng tính đầu tư, đầu cơ. Thị trường chứng khoán bùng nổ và luồng vốn phân bổ trên cơ sở lợi nhuận kỳ vọng. Kiểu ăn cơm trước kẻng trở thành phổ biến. Các phương pháp định giá trên sổ sách, dòng tiền, P/E...được áp dụng. Với TTCK mở rộng như thế thì tính đầu cơ, tham lam ưu thế, phố Wall dần tách rời và độc lập với phố Main. Và đột nhiên sau khi bơm tiền quá khủng nhằm cứu thị trường trong khủng hoảng, dịch bệnh và công nghệ mới...thì thuyết trọng tiền đứng trước thách thức. Hóa ra tham lam quá phá vỡ sự cân bằng sinh thái, an ninh độc lập kinh tế của các quốc gia. 

Như vậy thời kỳ toàn cầu hóa lại bị sa đà vào lối đánh 1 tay là tay tiền, tưởng bở dùng phố Wall thượng đẳng để bóc lột phố Main và TQ đã khai thác triệt để sự ngạo mạn phương Tây này. 

Trên bảo dưới không nghe 

 Những lý thuyết bàn tay vô hình, hữu hình, trọng tiền, kế hoạch hóa, tư bản nhà nước mà nghe đều thuộc về phái lý tính, tức là luôn luôn giả định con người suy nghĩ hợp lý, thời gian cuộc sống của công ty là vô tận và chỉ có 1 con đường phát triển hôm sau hơn hôm trước. 

 Ít người để ý rằng TQ đang dùng mô hình tư bản nhà nước mà ngày trước Hitler sử dụng đưa Đức từ nợ ngập đầu sau thế chiến 1 trở thành cường quốc tát Anh Pháp dúi dụi. 

Khi chủ nghĩa tiêu thụ được đẩy mạnh thì họ mới phát hiện ra hóa ra con người không phải ai cũng hành xử duy lý và lúc nào cũng hành động hợp lý. Cô này khỏe mạnh nhà giàu thì không thích lại đi mê cô gió thổi bay, đó là lúc thằng nhỏ khiển thằng lớn Như vậy có người ham chơi, người ham làm, người ham xài chớ không phải là ai cũng như ai. Giống như trong dịch bây giờ ta thấy doanh nghiệp đóng vai người tốt, kẻ bị nạn và đứa cú nhòm nhà bệnh... 

Siêu Ponzi 

 Ponzi là chiêu nợ hình kim tự tháp, lấy tiền người sau trả cho người trước. Với lượng tiền bơm ra nhiều như đợt rồi thì muốn hay không cũng phải áp dụng Ponzi, vấn đề là thời gian được kéo dài trong bao lâu. TQ thực ra đã chủ động Ponzi với chiêu kết hối từ trước. 

 Các bạn để ý từ khi CNH tới những năm 70 thì tiền được đảm bảo bằng vàng. Khi 3.0 thì tiền tài khoản phát triển, 4.0 tiền số rập rình. Vậy tiền tk và tiền số khác nhau chỗ nào? Khác biệt chính là với tiền truyền thống hạch toán tk chữ T nợ có còn tiền số thêm chiều thứ 3 là theo dõi ai mua ai bán realtime, các tk có liên quan tự cân đối, cái này để tương thích với IoT, A.I dẫn đến nguy cơ gạt bank truyền thống ra ngoài. Tiền tài khoản dẫn đến thẻ tín dụng. Có bạn hỏi QR code tiện lợi hơn có đè bẹp được thẻ tín dụng không? QR code thanh toán ngay, phù hợp với giao dịch nhỏ còn thẻ tín dụng đằng sau nó là cả 1 hệ sinh thái vay mượn.

IoT, AI và tiền số 

 Khi bạn mở cửa tủ lạnh nhà mình thì 2 con chip trên người và tủ lạnh liền giao tiếp với. 1 thực đơn được thảo ra, 1 đơn đặt hàng được gửi, thông số tình trạng tiêu hóa, sức khỏe...được gửi và tất nhiên bill tiền cũng được gửi. 

Tất cả giao tiếp với nhau bằng AI và nó tối ưu hóa mọi thứ từ sức khỏe, giấc ngủ (3h sáng nay tự nhiên có đứa lạ nào điện thoại làm mất cả ngủ, đúng là ĐT chưa có AI), chi tiêu...Vậy là bạn được robot nấu ăn theo gu của bạn và chỉ có bất tiện nếu bạn khoái ăn sang là khó vì AI không cho bạn vung tay quá trán. 

 Tả như thế để nói tới tiền số, khi IoT tất cả giao tiếp qua AI thì con người chỉ vướng cẳng nên các AI cũng tự giao dịch, thanh toán...Tất nhiên là phải bằng tiền số thì AI mới hiểu. Giờ đây sẽ không có chuẩn như cơm mẹ nấu nữa mà là chuẩn như robot nấu, bạn không phải làm gì trừ kiếm tiền và anh cả biết mọi thứ về bạn còn rõ ràng hơn cả bạn

2. Bộ 3 bất khả thi 

Bộ 3 bất khả thi - quyền lực - năng lực - nổ lực Vd: thường thì người có quyền lực cao mà năng lực thấp thì nổ lực sẽ bá đạo. Mời các bạn cho vd tiếp.

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây và ăn cây nào rào cây ấy với Pareto 

Trong 10 người trồng cây thì có 2 người hái được 80% quả 

Trong 10 người hái quả thì có 2 người té dập mông, gãy tay 

 Đó là nguyên nhân tham nhũng ổn định


1. Ăn uống và CT 16 

Dự trữ 

 Cứ mỗi đợt nghe đồn, nghe chính thức về cách ly, 3 tại chỗ là mọi người tìm mọi cách mua thực phẩm, rau củ... dự trữ nên nhu cầu tăng ít nhất gấp 3 ngày thường. Vd bạn mua hàng từ siêu thị thì sau 2,3 ngày họ mới giao được và thường không đủ theo yêu cầu, hơi giống bên chứng khoán t+2 và phí. Hàng mua về nhiều tủ lạnh đầy nghẹt dẫn đến chóng hư và lượng ăn phải tăng lên dẫn đến rác thải nhiều và mua thuốc đau bụng tăng.  

Ăn sáng 

 Người SG đa số ăn sáng bên ngoài, giờ cả người ăn người bán thua. Như tôi rất ghét mì gói, năm ăn vài lần mà tuần này làm mấy gói. 

Đi chợ hàng ngày 

 Rất đông có thói quen đó, giờ muốn mua trữ thì tủ lạnh nhỏ xíu. 

 Khó khăn Người nghèo chạy ăn từng bữa chừng cả triệu Trẻ độc thân quen ăn ngoài giờ mua đồ về nấu cũng khó, không biết nấu và không có đồ bếp nên có tiền mà chịu cảnh xếp hàng siêu thị vậy. 

 Có lợi 

Hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi kiểu tây khi không thấy chợ ta bó tay chịu trói Điện sản xuất thương mại giảm thì sinh hoạt tăng, rồi nước tiêu thụ tăng. Máy bơm nhà tôi cả năm nằm im giờ ngày nào chả rì rì. 

Nếu CT 16 kéo dài? 

Sự xung giảm, mua đồ dự trữ giảm và bà con quay ra ăn dè tiết kiệm, đồ khô, mắm ruốc muối mè chà bông lại lên ngôi. Khi đó thì kinh tế khó

Thứ Hai, 12 tháng 7, 2021

Ý niệm thời gian

 4. Mì bao cấp 

 Anh không ăn cơm cháy, anh không ăn cơm mì thì anh ăn gì? 

Thời bao cấp dân phố khác dân quê ở chỗ họ có mì sợi là thành phần ăn độn trong tiêu chuẩn lương thực từ 12-23kg hàng tháng. Nói để các bạn miền nam dễ hình dung giống như bạn về quê mang bánh mì SG vậy. Có mẹ chồng ở quê ra con dâu cho ăn mì, bả khen ngon. Thế là cả tháng được ăn mì, sợ quá về quê vội. 

 Mì sợi thường được nấu nước, xào...nhưng chủ yếu là hấp (ghế) cùng với cơm, khi ai yếu mệt hoặc còn bé thì sẽ không phải ăn phần này. Khi cha mẹ đi vắng tụi tôi thường lấy mì sợi bẻ ra, cho vô chảo rang với đường, món này chỉ thua kẹo lạc chớ hơn hẳn kẹo bột. Sợi mì thường trắng ngà nhưng có đợt thì đen thùi thùi, cửa hàng thì bảo là mì sò Cu ba còn thằng bạn tôi gọi là mì thò cu ra. 

Nói tới cu ba lại nhớ món mì này và đường vàng, tội nghiệp, lo gác nghiêm chỉnh quá nên giờ đói chớ bạn VN vừa gác vừa thêu tranh XQ xuất khẩu nên đỡ. Tới thời xuất hiện mì thanh dẹt Hungary chỉ nấu mì nước được thôi thì bắt đầu đói rồi và bà con quay ra háo hức với mì ăn liền 2 tôm mang từ SG ra. 

Cũng không ngờ thế hệ ăn mì này sau tỉ phú nhiều thế, giàu thế mà đi ăn lẩu không ăn mì vàng, mì tươi vẫn đòi cho được 2 tôm gói giấy. Đây là hình ảnh thế hệ ăn mì. 1980, trường cấp 3 quận ven trung tâm TP Hải phòng. Trường do Uincef viện trợ sau 75 còn nguyên bản. Đoán xem tôi đứng đâu?


3. Dụng nhân như dụng mộc. 

Thể nào từ ngày đóng cửa rừng nhân sự toàn gỗ công nghiệp , cao su tạp không à. 

Lắng nghe những lời khen chê, bàn ra bàn vào mãi. Cuối cùng mới thấy những người nói hợp ý mình là người tốt, giỏi.

Bài thơ con cóc trong hang, con cóc ngồi đó, con cóc nhảy đi, con cóc nhảy vào...diễn tả thật đúng tình hình ở nhà cách ly. Chả bù ngày thường mọi người chỉ kêu ca về chuyện bắt cóc bỏ dĩa.

Tâm khoanh tứ đốm 

Tam khoanh 

 Tài hoa là dù làm việc bình thường cũng tinh tế 

 Tài giỏi là kiên nhẫn làm xong việc khó 

 Tài tử là tưởng làm không được mà hóa ra làm ngon 

 Tứ đốm 

 Mồm thực dụng, làm thực dụng là Mỹ 

 Mồm giáo điều làm thực dụng là TQ 

 Mồm giáo điều làm điếu giàu là Cuba 

Mồm thực dụng làm giáo điều là VN?

Vì sao VN ngày càng kém TQ?

 Đơn giản vì TQ nói nghe giáo điều nhưng làm thực dụng còn VN ngược lại

2. Phong thành và pháo đài 

 Với CM VN thì TBT Lê duẩn là đèn 200 nến, người LĐ toàn diện, là chiến thần. Đợt 79 thì ông có chiến lược mỗi huyện là 1 pháo đài, cả nước có 400 pháo đài phòng thủ. Nếu đem chiến lược này áp dụng cho chống Covid thì sẽ là: 

Ngoài 5k thì mật độ tập trung sẽ giảm 1/2, 1/3 tùy tình hình trên cơ sở duy trì hoạt động bình thường. Vd chợ đầu mối, chợ truyền thống giảm tải theo chế độ luân phiên. Mỗi phường xã sẽ là 1 trung tâm điều phối, dự trữ, phòng chống, tiêm chủng...mọi mặt, tất nhiên là dưới sự chỉ huy thống nhất của cấp thành phố, tỉnh.

Nguyên tắc đèn dầu hoa kỳ 

 Trong chiến tranh, mỗi khi báo động là đèn được vặn nhỏ và có lồng che tránh ánh sáng lọt ra ngoài. Làm thế để khi hết báo động lại vặn to lên, sinh hoạt bình thường. Nếu tắt hẳn thì lại phải châm đèn lại rất mất thời gian. 

 Cách chống dịch của TP cũng cần như thế, các dòng cung ứng, mật độ tập trung người cần vặn nhỏ chớ không phải là cắt cái rụp. Tôi nghĩ, trong tình huống khẩn cấp thì quân đội được huấn luyện và có kinh nghiệm. Cần bổ sung bên qđ vào sở chỉ huy để tăng thêm sức mạnh, sự linh hoạt và bài bản 

Ngồi nhà nhiều các bộ phận chảy xệ hết cả nên phải tập thể dục. Sao tập mới 10,15 phút mà mồ hôi vã như tắm, trước đi bộ 45 phút mới được vậy. Ở nhà mới thấy máy bơm dạo này hoạt động hàng ngày, chả bù trước cứ lo nó bị hư vì cả năm nằm im ru.

Món ăn đặc trưng 3 miền theo đánh giá của 1 người không sành ăn: 

- bắc: gốc tàu bún phở, thịt chó tiết canh gỏi cá 

 - trung: gốc chiêm bún bò huế, cháo bò, cơm gà, tré - nam: gốc miên hủ tiếu, lẩu, canh chua, cá lóc nướng trui, cuốn, cơm tấm 

 Cả 3 miền: cháo lòng, ốc, bánh ướt.

Người đọc văn bản

 Tối qua TPHCM ra văn bản vv DN muốn duy trì sản xuất phải đáp ứng được 3 tại chỗ. Với người không liên quan thì văn bản rõ ràng không dành cho đối tượng dịch vụ thiết yếu. 

Vậy mà dân ngân hàng rần rần, nơi nào nhanh còn tổ chức họp trực tuyến phân công chuẩn bị 3 cùng tại trụ sở 1 tuần... Vậy là việc người thì sáng việc mình thì tối và con hát trẻ gặp cảnh nước sôi lửa bỏng là rối tinh rối mù là luôn đúng

1. Liên hoành và hợp tung kiểu VN 

 Hình dáng nước VN ai cũng quen thuộc hình chữ S và rất tình cờ nó giống như đường chia đôi Thái cực đồ với chấm dương là đảo Hải nam, chấm âm là Biển hồ cpc. 

Với phương tây thì thoạt tiên họ quan niệm thời gian là 1 đường thẳng vô tận, tới thời thuyết tương đối họ mới chứng minh được thời gian bị bẻ cong. Phương đông thì đường chia thái cực đồ chính là trục thời gian thực, nó dao động, bị nén kéo đẩy như xoắn ADN, 1 quan sát kiên nhẫn và thực tế. 

 Đó là cách người VN cảm nhận còn với người TQ thì họ lại thấy VN giống như cái chân gà mà họ chính là con gà còn thiếu chân để đứng. Như vậy, giống cái gì còn phụ thuộc vào mình là ai và mình muốn gì. 

Liên hoành và hợp tung là 2 chiến lược nổi tiếng thời chiến quốc. Hợp tung là liên kết theo chiều dọc của 5 nước yếu hơn để chống Tần mạnh. Liên hoành  là liên kết theo chiều ngang của Tần với những nước nhỏ muốn dựa vô Tần hùng mạnh như ô dù bảo kê. Tô tần là tác giả của kế hợp tung còn Trương nghi thiết kế nên liên hoành. Sau 1 thời gian thì phía hợp tung sàn sàn nhau kiểu cá đối bằng đầu không bảo được nhau, lại còn bị mắc kế ly gián của liên hoành  nên nghi ngờ, chia rẽ. Kết quả nhà Tần nhất thống thiên hạ.

Như vậy dòng văn minh TQ đi xuống VN kiểu hợp tung. Các bạn để ý không chỉ xuống bằng đường bộ mà còn xuống bằng đường biển do bờ biển VN dài, đồng bằng ven biển hẹp và ta có 2 trung tâm tiếp nhận là vùng kinh bắc và thanh nghệ. Dòng văn minh này chuyển tải xuống người, giống cây trồng, dụng cụ sản xuất, phương pháp sản xuất kinh doanh và Phật giáo đại thừa mang theo hình thức tu tập cùng học chữ và giáo lý gọi là hệ thống học tập theo chùa. 

 Ở miền nam, dòng văn minh Ấn độ cũng tiến theo kiểu liên hoành qua ngả CPC và dọc bờ biển. Họ mang tới những thứ tương tự ngoại trừ Phật giáo dòng tiểu thừa, Ấn giáo, Bà la môn, Hồi giáo...đa dạng hơn. Điều này giải thích về sau miền nam xuất hiện đạo Cao đài, Hòa hảo thuần việt trong khi ngoài bắc chỉ có phái thiền Trúc lâm Yên tử mang nét việt. 2 dòng liên hoành hợp tung này gặp nhau, giao thoa tại Đồng dương, Quảng nam. 

Về sau hợp tung được tiếp sinh khí mới Nho giáo, trường học tách khỏi chùa và gần giống giáo dục thế tục ngày nay. Trong khi đó liên hoành vẫn duy trì giáo dục tại chùa và Phật giáo trở thành 1 sản phẩm xuất khẩu thuần vì tại nơi sinh ra nó bị Ấn độ giáo nuốt chửng. 

 Hợp tung mạnh dần lấn át liên hoành ngược với kết quả trên đất TQ. Ngày nay về miền tây ta vẫn thấy trẻ em tới chùa học chữ pali và giáo lý còn miền tây bắc vẫn là căn cứ của các gia tộc, dấu vết còn lại của liên hoành phái.

Thứ Năm, 1 tháng 7, 2021

Long đàm hổ huyệt

6. Giả kim thuật 

 Cổ tích tây có chuyện 1 ông vua bất cứ cái gì sờ vào cũng biến thành vàng. Đầu tiên vui quá trời sau đói quá phải lạy để trở lại bình thường. Đấy xin cho là sợ thế, chả ai cho không ai cái gì bao giờ, kể cả thần. Dân châu Âu vốn ham tiền mới nghĩ chuyện đó có thật nên tìm mọi cách chế ra vàng gọi là nhà giả kim thuật. Tất nhiên là thất bại, chỉ có ngành hóa học ra đời. Nói thêm chút, chút xíu là Hitler chế được bom A nếu không bài Do thái đuổi nữ bác học đi. May quá, không thì cả thế giới dưới ách thống trị của phát xít. 

 Phương đông cũng có lớp người tương tự nhà giả kim thuật nhưng dân phương đông thực dụng tham sống nên hướng nghiên cứu là hòn đá trường sinh giúp trường sinh bất lão. Phái này cả gan lừa vua Tần thủy hoàng lấy rất nhiều vàng, nam thanh nữ tú rồi trốn biệt. Mà đã hết đâu, toàn cho vua uống thuốc trộn thủy ngân nên vua băng hà sớm. 

 Ngày nay nhà giả kim thực tế hơn, họ thấy đá trường sinh giống hình cái triện. Vậy là cứ có con dấu củ khoai là cộp đâu chỗ đó biến thành vàng ráo.

5. Thi cử 

 Thi cử là 1 truyền thống ngàn năm của nền văn hóa TQ. Thi để làm quan, 1 bước lên quan không nói nhiều. Xưa thi là phải tự mang lều chõng tới điểm thi rồi ở trọ, khi thi phải có văn hay chữ tốt và tránh được phạm húy nên quan ngày đó nói năng viết lách ngon lành cành đào. Thời bình thì thu thuế xử án, thời chiến cầm quân đánh trận, khi lụt lội chỉ huy đắp đê, khi dịch bệnh tính kế phát chẩn...quan xưa là đa gì năng thế bởi thi cử học hành đèn sách lòi con mắt. 

 Vậy là sĩ tử tới thì thì thi, thi thì tất nhiên thí người kém, thi đạt phải được trọng thị đặng thỏa chí tang bồng hổ thỉ. Ngày nay thi nhiều nhưng kết quả hầu như ai cũng đỗ đạt. 

Trước ngủ 1 đêm dậy thành tiến sỹ còn giờ dậy thì mình vẫn là mình thôi. Chỉ có điều thi nhiều quá hóa thị. Dân VN vốn nữ tính cao thi nhiều lại càng thêm âm tính

4. Ý nghĩa của kế hoạch 

 Kế hoạch 10 kết quả 1 thì là thất bại ê chề, chủ quan duy ý chí... Kế hoạch 1 thực hiện 1 thì nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, vượt qua gian khó Kế hoạch 0,5 thực hiện 1 chu choa là giỏi, tự hào quá... 

Mà kế hoạch là cụ thể hóa của tham vọng, ước mơ. Tham vọng ít 1 chút thì dễ thấy mình hạnh phúc.

06.07.2021

Vậy là hệ thống giao dịch chứng khoán Thái lan SET sau 21 năm hoạt động tại HOSE đã hoàn thành nhiệm vụ. Bà con lên tàu trung chuyển nội địa FPT để di chuyển tới ga KRX Hàn quốc. 

 Nhớ khi 1999 SET tới như cứu cánh của TTCK VN. Kể từ ngày đó hệ thống chia ngọt sẻ bùi cùng với thăng trầm của chứng trường Việt. 6 năm đầu giúp miễn phí và FPT cũng học từ đây để thiết kế hệ thống giao dịch chứng khoán cho HNX. Từ giao dịch tại sàn tới giao dịch từ xa, giao dịch trực tuyến, nâng cấp, bảo trì, sửa lỗi...tất tật đều có sự đóng góp của chuyên gia Thái lan. 

 Kể từ khi Covid 19 hoành hành thì hệ thống cũng gặp trắc trở và dẫn tới sự chia tay. Tạm biệt các bạn Thái với tình cảm và sự trân trọng.

3. Đen trắng và biện chứng 

 Các bạn thường nghe những người có tư duy đen trắng kiểu chỉ 1 là đúng 2 là sai, đơn giản kiểu nhị nguyên, âm dương, ngày đêm...rõ ràng là kiểu tư duy bị hạn chế, chật hẹp, bị bó buộc...và kém xa tư duy biện chứng. 

Lấy vd đơn giản 2 người có 1 con gà thì người đen trắng bảo mỗi người nửa con còn người biện chứng phân tích các mối quan hệ 1 hồi kết luận 1 người được lông gà, 1 người nguyên con...vậy là biện chứng hay quá. Điển hình như tu tập trong đạo Phật, ai cũng nằm lòng Phật tại tâm, buông dao thành Phật, tự giác ngộ...nhưng thực ra với đa số thì chỉ hiểu biết cơ bản, rất ít người hiểu sâu. Tuy vậy ai cũng nghĩ là mình hiểu. 

 Còn tư duy đen trắng phù hợp với kiến thức phổ thông như toán lý hóa sơ cấp cổ điển. Hay kế toán thì nhân viên chỉ biết hạch toán đúng qui định còn kế toán trưởng mới toàn kế được. Vậy là đen trắng phù hợp với 95% còn biện chứng là 5% . 

Cho nên ta mới thấy nhiều VIP phát biểu biện chứng nhưng thực ra là nước đôi. Các bạn để ý sẽ thấy 95% trường hợp sẽ là như thế. Kết luận tư duy đen trắng hay biện chứng cần phù hợp với trình độ, cố quá thì luôn quá cố. 

Đen trắng như tạ tay 5kg còn biện chứng là tạ 60kg lận. Lựa chọn vừa sức cho lành, anh nào khỏe thì ăn cơm dưa, anh nào thua về bú tí mẹ

Vd: Lạ lạ Nhiều người kêu ngân hàng không chịu gánh bớt khó khăn bằng cách giảm lãi suất trong khi đó lại khen người Do thái hết lời. Họ là trùm cho vay đấy ạ, không dưng mà bị dân Tây ghét

Vd nữa: Ai được viện trợ nhiều hơn? 

 Anh người bắc vô SG thấy biển sữa honda rất nhiều mới bảo Nhật bản là đàn em của Mỹ mà viện trợ ra ri thì Mỹ còn khủng cỡ nao. 

Anh người nam ra HN mới tới cửa ngõ thủ đô đã thấy tiệm bán CCCP cơm canh cháo phở nhiều quá trời mới bảo LX viện trợ tới từng miếng ăn thế chả trách.

Đức trị và pháp trị 

 Ở TQ có 2 lực lượng tranh đấu với nhau trong việc quản trị và đức trị và pháp trị. 

 Đức trị tức Nho giáo đại diện bởi Khổng tử quan niệm 1 xã hội cần có sự quân bình, hài hòa và đạo đức giúp cho việc ấy được hữu hiệu. 

 Phái pháp gia đại diện Hàn phi, Thương ưởng ...chủ trương lấy luật trị quốc. Không kể sang hèn, cứ căn cứ vào luật mà xử, rất rõ ràng minh bạch. Rốt cuộc Nho giáo thắng. 

Có bạn bảo thực ra là vua xài cả 2, ngoài mặt trọng đức nhưng trong dùng pháp. Không sai, nhưng đức nặng hơn hẳn vì luật của phong kiến TQ chỉ gồm hình pháp, chỉ có điều cấm và hình phạt chớ không ảnh hưởng đến chuyện kinh tế làm ăn thương mại. Vậy vì sao đức thắng pháp trong khi ưu điểm rành rành? 

Xin thưa tất cả do ý thức của con người, mà ý thức đương nhiên phụ thuộc vào tâm sinh lý. 

 Người TQ âm tính cao nên có xu hướng tránh đối đầu trực diện, thích sở hữu mọi thứ kể cả chồng con, sở trường chi tiết tiểu tiết và tin ở thần linh, trọng cung hơn trọng chứng...cho nên dùng đạo đức sẽ tiết chế được những cái này, nếu thiên về pháp sẽ dẫn đến máy móc giáo điều tủn mủn vì pháp dựng lên sẽ rất chi ly, hà khắc và quan trọng nhất là không duy lý

 2. Nhất thốn thổ 

 Các cụ là nông dân nên rất yêu quí đất đai, cái chi cũng gắn liền với đất đai. Ví dụ như ngụ binh ư nông là thời bình làm nông dân, có chiến tranh thì làm lính. Rồi công việc nặng nhọc là cuốc đất và bổ củi, nhất thổ nhì mộc, ráo mồ hôi là hết ráo tiền. Của vợ họ cũng ví là nhất thốn thổ...tới chiến tranh đánh không lại thì giở chiêu tiêu thổ vườn không nhà phá. Tới khi hòa bình thì chia đất là thổ cải, cải cách ruộng đất. Tới khi kinh tế thị trường thì vẫn tiếp tục truyền thống tiêu thổ, lần này là ăn đất.

Tiêu thổ kháng chiến 1947 địa phương nào làm mạnh nhất? - Vinh: trung tâm công nghiệp miền trung, trên Đà nẵng với nhà máy xe lửa Tràng thi, nhà máy diêm... - Huế: Đại nội, Phú bài - Thái nguyên: chốt chặn để rút lên Tây bắc

1. Long đàm hổ huyệt 

- Lê văn thịnh: thái sư triều Lý, vốn là thầy giáo của vua. Bị cách chức đuổi về quê vì tội hóa hổ mưu sát vua. Nguyên nhân thật: chưa rõ (có thể do câu chữ làm không đòi được 2 động trong tranh chấp biên giới Lý -Tống ). 

- Trần ích tắc. Học giỏi thông minh đẹp trai nhất nhà Trần. Đầu hàng Nguyên mông nên chết tên ả Trần. Từ đó ai có ấn đường lõm vào bị coi là xấu tướng. 

 - Nguyễn Trãi. Hùng văn số 1. Bị tru di tam tộc vì vướng vào âm mưu tranh chấp ngôi vua của hoàng hậu

- Cao bá quát là thánh chữ kinh bắc, làm quan lận đận tính ngang tàng chê cả thơ Huế lẫn mắm Nghệ. Sau khởi nghĩa bị lính bắt hành hạ. Từ đó câu bất nhân như lính mới phổ biến. 

 - Đào duy từ vì là con của con hát xướng ca vô loài nên không được thi cử để làm quan. Chàng liền trốn theo chúa Nguyễn dâng Hổ trướng khu cơ và kế đắp lũy Thầy. Từ nay Trịnh Nguyễn ngang phân, Trịnh hết bắt nạt. 

 - Nguyễn hữu chỉnh, chim cắt biển, đệ quận Huy. Khi quận Huy bị kiêu binh giết thì Chỉnh trốn theo Tây sơn. Là người bày kế cho Nguyễn huệ diệt Trịnh, góp công lớn làm sụp đổ vua Lê chúa Trịnh ở bắc.

Hổ trướng khu cơ 

của Đào duy từ là cuốn binh thư cổ duy nhất của VN còn nguyên vẹn. Những cuốn khác như Binh thư yếu lược, Vạn kiếp tông bí truyền thư của Trần hưng đạo bị thất truyền hoặc là sách chép độ khả tín không cao. 

Nhiều người chê Hổ trướng khu cơ viết thường, không hay ho, hàm súc như Tôn tử binh pháp...bên TQ tuy nhiên Hổ trướng khu cơ lại có điểm độc đáo là ít lý luận và thiên về kỹ thuật thực hành. Phần kỹ thuật trình bày đầy đủ các phương tiện vũ khí thời đó như cách làm thuốc súng, pháo, xe đánh thành, hỏa tiễn...đều ghi chép đầy đủ và người VN hiện đại với con mắt bây giờ thì chê tới mà không biết rằng đứng về sự tự chủ vũ khí đạn dược thì giờ còn kém xa thời đó. Cũng nhờ cuốn sách này mà tôi chứng minh được người việt có biết và sử dụng bánh xe mà 1 anh khá có tiếng trên MXH nói là không. 

 Tóm lại, đây là cuốn sách mà những ai ham thích kỹ thuật, hiểu rằng muốn VN phát triển thì cần phải CNH nên có. Đơn giản vì Đào duy từ là 1 người VN hiếm hoi có tư duy về kỹ thuật, về xây dựng thực hành chớ không le ve lý luận trên trời như đa số người VN nhầm tưởng thế mới là giỏi giang.

Thứ Tư, 2 tháng 6, 2021

Môi trường zero

7. Thành phần cơ bản 

Thời cha mẹ tôi được chấp nhận là thành phần cơ bản, thành phần lao động là vinh dự lớn. Như mẹ tôi giáo viên được 13kg/tháng còn nhân viên hành chính 16kg, công nhân từ 19 đến 21 kg. Trong buổi tranh luận vui ở khoa cơ sở cơ bản thầy Đào vũ hùng là trưởng khoa, mọi người cố chứng minh giáo viên không phải là trí thức vì thực ra lao động mồm là chính và tay phụ trợ. Cãi lan sang ông Mendeleev cha đẻ bảng nguyên tố tuần hoàn không phải là nhà bác học vì ổng chỉ sắp xếp các nguyên tố theo trật tự mà thôi. Nay ngược lại, ai cũng dấu quá khứ bổ túc công nông đi mà khoe bằng TS, chưa an tâm phải là tskh có gốc gác quan lại thời phong kiến thì mới đạt chuẩn.

6. Kỷ niệm thư viện 

 Khi tôi đi làm ở ngân hàng nhà nước 17 Bến chương dương năm 96 được cấp văn phòng phẩm là mấy quyển tập Tín nghĩa ngân hàng, giấy caro, viết chì...là đồ trước 75 còn tồn kho. Tính thích đọc sách hôm sau liền đi qua thư viện nằm góc sau hội trường lớn. Sách ở đây rất phong phú. Ngoài sách về ngân hàng, kinh tế, thương mại bằng tiếng Anh, Pháp, Việt ra thì sách truyện rất nhiều. 

 Hỏi thì e thủ thư bảo trước còn nhiều nữa, đã chuyển ra HN mấy đợt rồi. Em này tên Liên sau chuyển qua ngân hàng chính sách rồi buồn chuyện chồng con sao đó nghĩ quẩn tự tử, thật tội nghiệp. Dạo đó không để ý mấy sách ngân hàng mà chỉ lục tài liệu về chứng khoán thì được biết có mấy quyển in roneo về thị trường trái phiếu, thị trường cổ phiếu có chi tiết các ghép lệnh...thì các sếp các anh mượn đọc dài hạn cả với lời dặn đừng nói cho ai biết. Thế là từ đấy sang thư viện chủ yếu là đọc báo, đọc truyện và nói chuyện. 

 1 hôm nghỉ phép vô thấy thư viện ngổn ngang, hóa ra tài liệu, sách theo qui định mang ra bán ve chai cân ký hết để chỗ mua sách mới. Thật hoài của, ngó quanh thì chặn giấy, gạt tàn thuốc lá có logo ngân hàng quốc gia cũ cũng biến sạch trơn.

Theo trend 

Mới yêu thì hỏi chịch chưa 

 Hứa vô qui hoạch thì hỏi có chứng chỉ chưa 

 Giờ thì là chích chưa?


5. Tương cà mắm muối 

 Ma gi xì dầu mắm thối 

 Dạo trước trên đường từ Đồng bớp xuống trường hàng hải có 1 xưởng làm đậu phụ đậu hũ xì dầu, nước tương. Từ xa là đã ngửi mùi hôi hôi xì dầu, lại gần thì con mương rạch chảy nước đen xì xì. 

Hồi nhỏ chủ yếu ăn đậu hũ, sau lớn lên mới dùng nhiều nước tương xì dầu với các món của người hoa như dim sum, cá hấp, vịt quay... 

Món này gốc từ TQ và được Cao biền đem qua đây dọa là để luyện âm binh làm bà con tin sái cổ. Nước tương rất phổ biến ở TQ, Nhật, Hàn...và những chỗ có người hoa.

Nhớ cà dầm tương

Dạo sơ tán có lần tôi ở Bần yên nhân, cái nôi làm tương ở đồng bằng sông hồng, nhớ mãi mùi tương, dãy chum tương. Dân quê bắc hay dùng tương để chấm chớ ít dùng xì dầu nước tương dù cùng chế biến từ đậu nành. Mãi tới tk19 thì tương mới ra đời. Món cà dầm tương giờ thành đặc sản và tương không chỉ chấm rau, chấm thịt lợn thịt dê ...nữa mà giờ biến tấu sang cá chưng tương. 

Ngoài Bần yên nhân thì tương Nam đàn cũng có tiếng. Tuy nhiên món này cũng phải ăn quen mới thấy ngon. Có lần mang chai tương bần về vợ con ăn đúng 1 lần rồi không ăn nữa.

Nước mắm 

Người VN rất quen thuộc với nước mắm tới nỗi khi cậu bạn học năm thứ 3 quê yên thành NA nói lần đầu tiên được ăn nước mắm ngon quá thì tôi rất lấy làm ngạc nhiên. Cái thứ mắm cô đặc cho vô nước đun sôi lên này mặn chát khác chi nước muối màu. Nó bảo ở quê toàn chấm nước muối màu. 

Vô SG có lần ở nhờ nhà ông chú xã hội, thũy thủ viễn dương dạng đi 1 năm nằm bờ 2 năm. Ông này có tuyệt chiêu 1 cục Camay hạ được 5 cô gái trẻ, ngoài ra ổng còn có nghề làm mắm sống. Cá nục mua về làm sạch xếp vô hũ sành, cứ 1 lớp cá, 1 lớp muối ngoài ra còn riềng, đậu nành rang theo công thức của ổng. Mang ra phơi nắng chừng tuần là lấy cá ra ăn gọi là mắm sống, ngon nhức lách. 

Vậy có ai ghét nước mắm khộng. Xin thưa vẫn có, đó là Cao bá quát, có lẽ ổng quen ăn nước tương nên không chịu nổi mùi nước mắm: Ngán thay cái mũi vô duyên Câu thơ thi xã, còn đó Nghệ an...chở mắm. Mùi mắm đúng là nực nồng thiệt, các bạn cứ tới phan thiết, An giang qua dãy phố chế biến nước mắm thì sẽ cảm nhận được liền. 

Mắm VN được dân làm từ bắc vô nam, càng xuôi nam càng đa dạng vì gốc mắm là người Chiêm thành làm. Thôi thì đủ loại, từ mắm làm từ cá biển như cá cơm, cá nục, cá thu, cá tạp...tới mắm cá nước ngọt cá linh cá lóc rồi mắm từ con cáy, ba khía tới mắm tôm mắm tép. Nghe tới mắm cáy thì hồi nhỏ ăn nhiều quá tới nỗi giờ nó thành đặc sản bạn mang vô cho ăn cũng thấy thường thường. Miền trung thì Huế có mắm tôm chua thành danh rồi mắm tôm Thanh hóa hun đúc lên chất gái Thanh...còn 1 thứ mắm nữa từ thịt động vật như mắm ngóe của đồng bào Tây bắc nhưng độc nhất vẫn là mắm của người Kinh, cô Tấm thịt em làm mắm. 

Tóm lại, với người Việt gi gỉ gì gi cái chi cũng thành mắm, cứ nghe chị em gọi con mắm này, rồi khắm như mắm tôm thì biết.

Nguồn gốc của người việt 

 Có 2 trường phái chính, 1 là ta từ tàu, 2 là từ mon khmer và phái nào cũng có lý. Phái nói gốc từ TQ có dẫn sử liệu đàng hoàng, chứng minh bằng chữ viết, văn hóa, hình dáng, từ gốc, món ăn... đều từ TQ mà ra. 

Xưa các cụ gọi VN, TQ, Nhật bản, Hàn quốc là đồng văn đồng chủng vì lẽ đó. Khi giao tiếp chỉ cần bút đàm giống như ta chat chit bây giờ là hiểu nhau hết. Thế mà có ông dám mở miệng chê các cụ lười học ngoại ngữ. Cái tâm thức chê xưa dốt nát, hủ lậu, sai lầm đã thành nếp quá khó bỏ. 

Giống như nhà vô phúc con cái toàn bêu riếu cha mẹ vậy. Giờ văn minh thì gọi là khối văn hóa đông bắc á chịu ảnh hưởng của văn minh TQ. TQ cũng rất cổ vũ phái này, lời kêu gọi lãng tử hồi đầu từ năm 45 đã có chớ không phải gần đây mới rộ.

 Phái thứ hai cũng đưa ra các dẫn chứng khoa học, khảo cổ, gene...mạnh mẽ và được tây ủng hộ. Đúng là phân tích gene thì phái 2 thắng thế do tỉ lệ ngon hơn nhưng các bạn biết rằng gene của đàn ông thì biến mất sau nhiều thế hệ, chỉ có gene phụ nữ là trường tồn. Nên đàn ông tàu lấy nữ bản địa phải chịu thiệt về gene thôi. 

 Có 1 điểm 2 phái bỏ qua là trong nhóm đồng văn đồng chủng chỉ có người việt ăn nước mắm còn lại là ăn tương. Người TQ là văn hóa vại tương còn người việt là văn hóa hũ mắm. Khác nhau như bên trên bờ, bên dưới thuyền vậy. Thế là tỉ lệ gene Mon Khmer phải như thế nào mới khiến người việt thích ăn mắm chớ.

 Tiện đây giải thích luôn vì sao VN kém TQ. Ăn tương thì sẽ có Tưởng lãnh đạo rồi có tượng Mao CT, theo thị trường thì thành tướng, bố tướng còn ăn mắm thì suốt ngày măm măm. Chỉ lo ăn, tham ăn, thương ăn tối ngày thì lạc hậu đậu phộng phải rồi.

4. Chuyện tổ chức 

 Sir Bobby Charlton là cầu thủ Anh vô địch thế giới, cùng MU là đội bóng Anh đầu tiên giành cúp châu âu năm 68. Ổng giành được quả bóng vàng và được phong hiệp sỹ. Sau ông đi làm hlv cho các đội trẻ. 

1 lần tới trường năng khiếu châu phi ông đã đưa ra bài học về tổ chức như sau: Ông và 10 người trên 40tuổi, không chuyên về đá bóng đấu với đội u17 của trường. Ai cũng lo ngại lo thua nhưng ông đã bố trí đội hình chiến thuật để đánh bại đám trẻ kỹ thuật và sức khỏe tốt nhưng dốt về chiến thuật, lũ trẻ chỉ biết chiêu ruồi bu, mạnh ai nấy đá, không chịu phối hợp... 

Bài học rút ra là nếu có tổ chức tốt thì nhân lực trung bình yếu vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Chuyện thứ 2: TQ sau vụ bát quốc liên quân và Thái bình thiên quốc thì thức tỉnh. Hiểu rằng chỉ có công nghiệp tây mới mạnh được. Thế là Lý hồng chương đi mua thiết bị, thuê chuyên gia tây về xây nhà xưởng sản xuất súng, pháo, tàu chiến...chẳng bao lâu sau TQ đã có 1 hạm đội hùng mạnh số lượng tàu vừa mua vừa đóng vượt Nhật. 

2 bên đánh nhau, hải quân Nhật nhanh chóng đánh bại hải quân nhà Thanh. Hóa ra TQ tàu to súng lớn hơn nhưng thủy thủ, sỹ quan kém nghề, điều động tàu, bắn pháo trật lấc...nhưng điều quan trọng nhất là lứa sỹ quan trẻ được tây đào tạo không được nắm tàu, thuyền trưởng toàn là ông già có thâm niên nhưng không biết gì về hải quân hiện đại. Sau trận thua ấy người TQ mất lòng tin vào máy móc. Lần công nghiệp hóa lần thứ nhất thất bại thảm hại. 

 Bài học rút ra là nếu chỉ học được cái vỏ mà không có hiểu biết tường tận về nó thì cũng thất bại

Ông Lã vọng nói có 6 điều cần giữ là nhân nghĩa trí tín dũng mưu và 3 pháp bảo là đại nông đại công đại thương. Có như vậy thì nước yên ổn.

3. Môi trường zero 

Hay còn gọi là môi trường số không. Tây thì coi môi trường số không là trạng thái nguy hiểm vì vật chất bên ngoài sẽ tràn vào. Một trong những bằng chứng sợ chân không tuyệt đối là họ coi môi trường phải có khí ê te dù không chứng minh được. 

 Còn phương đông coi trạng thái trống rỗng là trạng thái lý tưởng mà họ cố gắng đạt được thông qua trạng thái thiền. Với họ môi trường cũng luôn có thanh khí để chuyển vần vũ trụ, xã hội.

Số không và an toàn 

Thông thường mỗi người có 3 vòng an toàn, vòng lễ nghi và vòng rủi ro của mình. Vòng an toàn là nơi con người được thả lỏng, không cần đề phòng, thoải mái...nhiều cặp vợ chồng hoặc bạn bè quá thân thiết thường xuyên xâm nhập vòng an toàn của nhau khi mặn nồng thì mặn nồng mà gây lộn, hiềm khích cũng ghê. Khi Covid thì vòng an toàn bị xuyên thủng nên con người trở nên cảnh giác, sợ hãi, nghi kỵ người lạ... 

Trước 1 thời đi học thì sinh viên thường được thi hết môn bằng cách thi vấn đáp. Tới đây thì các bạn biết nhược điểm của phương pháp phỏng vấn này vì vi phạm nguyên tắc vòng an toàn nên giờ thi vấn đáp gần vắng bóng.

Số không và quyền lực 

 Khi Philippines đuổi Mỹ ra khỏi căn cứ quân sự Subic họ rất hả hê, tự hào mà không biết rằng mình tự sa vô thế đuổi hổ cửa trước rước beo cửa sau. TQ ngay sau đó đã tràn vào lấp chỗ trống trên biển đông do Mỹ rút đi. 

Trước 45 Pháp cai trị VN hà khắc, quốc dân đảng khởi nghĩa bị dìm trong bể máu. Thế chiến 2, Nhật tràn vào bắt giam tước vũ khí Pháp dựng lên chính phủ Trần trọng kim không có lực lượng vũ trang. Nhật đầu hàng đồng minh, khoảng trống quyền lực lộ ra và Việt minh nhanh chóng chớp thời cơ cướp chính quyền. 

 Ở SG dù Trần văn giàu khởi nghĩa thành công nhưng ngân hàng Đông dương chứa 34T vàng lính Nhật vẫn đứng gác nên không làm gì được.

Số không và luật pháp 

Vô pháp vô thiên là câu Mao CT thích nhất và lúc bí thì ổng dùng tiểu tướng hồng vệ binh xử hết các đối thủ cạnh tranh. Bình sinh Mao CT cũng rất thích Thủy hử nói về 108 anh hùng Lương sơn bạc chỉ coi trọng tình huynh đệ, bất cần luật pháp nhà vua. VN sau 54 ở miền bắc, sau 75 ở miền nam cũng dẹp trường luật và khi đó điều hành xã hội dựa trên nghị quyết, sắc lệnh. 

Sau 85 đổi mới, mở cửa hội nhập thì không thể thiếu pháp luật nên các luật được xây dựng gấp rút. Trong điều kiện số không về luật nên 100 hoa đua nở, ai mạnh, sở trường về luật nào, ở đâu thì người đó, ngành đó chủ trì. Tất nhiên tham khảo luật từ TQ là nhiều nhất vì tương hợp thể chế nhưng các nguồn từ Nga, Đức, Anh Mỹ, Nhật...cũng ào vô lấp chỗ trống. 

Có thể nói rằng sự lai ghép nở rộ. VD như luật Doanh nghiệp, ban đầu lấy gốc từ TQ có chỉnh sửa nhưng sau 1 thời gian thì các điều khoản theo kiểu luật Anh Mỹ lại được thêm vào như là 1 lựa chọn. Các bạn có thể thấy rõ qua mục quản trị công ty hoặc vấn đề ban kiểm soát hay tiểu ban kiểm toán thuộc HĐQT...

Số không và tu tập 

 Đường tăng trải qua 80 kiếp nạn mà chưa thành phật vì còn 1 bát tộ vàng. Buông bỏ hết không sở hữu mới thành phật. Các thiền gia cũng biết bản chất con người là lòng hươu dạ vượn, ý nghĩ linh tinh, định kiến chấp trước luôn vẩn vơ xung đột trong đầu nên mới dùng hơi thở để tập trung tinh thần nhằm tạo ra trạng thái đầu óc trống rỗng. Những ý nghĩ theo đường rầy bị dọn đi để sau khi thiền những ý nghĩ mới không theo lối mòn có cơ hội ra mắt. Nhiều người còn đẩy lên thành phái vô ngôn, không nói mà chỉ dùng cử chỉ biểu đạt tối thiểu nhằm đánh thức deep thinking

Số không và việc làm 

 Không có việc làm là dở hơn là không có gì. Nếu 1 người bận rộn sau đó có lúc không phải làm gì thì thấy thảnh thơi rất sướng còn không có việc gì quanh năm suốt tháng dễ bị trầm cảm còn nản hơn bị sếp đì. 

 Để an toàn mới thực hành không nghe không thấy không biết, thoạt tiên là để né cái xấu nhưng sau phân biệt tốt xấu khó quá. Vd tốt chung thì lại hại mình và xấu người thì lợi mình nên cứ 3 không cho lành. Giờ Covid còn lên 5K, 7K nữa cơ. 

 1 đời mắm môi mắm lợi làm việc tranh đấu thì từ người nổi tiếng, giàu sang đến kẻ nghèo hèn 99,99% tổng kết lại cuộc đời vẫn như AQ mong 20 năm sau sẽ có trang hảo hán với 1 số 0 méo xẹo chứng nhận

Số không và tài năng 

 Không chia sẻ các bí quyết, phương pháp, thông tin là thói quen truyền thống từ tây tới ta. Từ thói quen này nên con người khám phá, dấu diếm, thất truyền rồi tái khám phá trên suốt chiều dài lịch sử của mình. Tới thời định lý cuối cùng của Fermat ông còn đố kiểu tao giải được mà lề bé quá không viết ra đây làm mấy trăm năm vật lộn thì mới có người giải được.

 Tây dần dần theo hướng công khai, chia sẻ kiến thức vì có luật sở hữu trí tuệ còn ta thì cứ trùm chăn cho chắc. Ngày nay qua bao thăng trầm kiểu đốt sách chôn nho chém nhà thiên văn...thì các quốc gia hiểu rằng phải có hệ thống hỗ trợ người tài từ khám phá, giáo dục, sử dụng, khuyến khích, động viên mọi người nghiên cứu, ứng dụng...nôm na kiểu như công nghiệp lăng xê ca sĩ bây giờ vậy. Cho nên chỗ nào còn để người giỏi trong môi trường chân không rồi bảo để nó tự bơi, nếu có tài thực sự thì nó sẽ như kim trong bọc phải thòi ra thì đó là tư duy kiểu trước thời phục hưng.

2. Phù thủy 

 Là những người có khả năng siêu nhiên kiểu hô mưa gọi gió, trừ tà trấn yểm chữa bệnh tâm linh...nên có vẻ ngoài kỳ hình dị tướng. Phương đông thiên về chế thuốc trường sinh bất lão chứng tỏ tham sống còn phương tây thì nhăm nhăm chế hòn đá tạo ra vàng tức thuật giả kim, rõ ràng là tham tiền. Do đó tây ham làm trò tư bản đông ham giữ quyền lực là từ xa xưa. 

 Dần dần những kỳ thị với dân phù thủy mất dần thì người ta lại xoay sang hàm ý ca ngợi: kiểu cầu thủ này có đôi chân ma thuật, HLV kia có tài phù thủy. Thời mới phát minh ra máy hơi nước dân Tây cũng coi đó là trò phù thủy. Khi vua nhà Nguyễn được báo cáo bên tây đèn treo ngược vẫn sáng thì cũng coi đó là trò phù thủy. Sau khkt trở thành ngành khoa học chính xác không bị coi là trò phù thủy nữa thì ngành tài chính lại sản sinh ra các phù thủy. 

Họ phát hiện ra rằng ai cũng muốn kiếm lời và ai cũng nghĩ mình thông minh sáng suốt hơn kể khác nên củ hoa tuy lip Hà lan mới mắc như thế và osin trở thành triệu phú. Dịch Covid âm binh nổi lên thì chỉ có tài chính là nơi nhộn nhịp. Thị trường rầm rập đi lên mặc cho nhà đầu tư nước ngoài bán ra, tài khoản mở mới tăng cao, thị trường nở nồi gấp 3,4 lần và các anh tài nhận định tiền tiết kiệm đang được rút ra để đầu tư. 

 Nhận định này đúng và nhà đầu tư cũng biết rõ, cứ nhìn mức tăng giá của cổ phiếu ngân hàng, CTCK thì thấy kỳ vọng đặt ở đâu. Mà ngân hàng, CTCK thì luôn hỗ trợ nhà đầu tư qua margin, cho vay, trái phiếu, dự án...vậy là các phù thủy tài chính đã giơ ra đũa phép của mình, chỉ chưa biết khi nào họ mỏi tay.

Từ khi Hose không cho hủy sửa lệnh thì hệ thống bớt nghẽn hẳn và thanh khoản tăng vọt chứng tỏ nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận việc sửa luật chơi dù không theo thông lệ miễn là họ có lợi. Xứng đáng là 1 case study.

Khi kinh doanh lớn đụng đâu lỗ đó thì cho thuê nhà thuê đất là chắc nhất.

Phân biệt sếp và lãnh đạo - sếp: kỹ chuyện bếp núc, hay xúc gạo về nhà - lãnh đạo xạo bạo hơn


1. Cách tính toán chiến lược của người TQ 

 Sau khi nhất thống thiên hạ thì Tần thủy hoàng chỉ còn ngại Di địch tấn công nên ông cho xây Vạn lý trường thành mong ngăn cách dân nông nghiệp và dân du mục. Phát kiến đó còn dùng tới ngày nay như làm tường rào với VN, còn Mỹ thì với Mexico...đó là chưa kể hàng rào điện tử Macnamara, sư tổ của tường lửa, tiền số bây giờ. 1 chiến lược lừng danh nữa là thế chia 3 thời tam quốc. 

Thế chân vạc này làm Khổng minh lừng tiếng và giúp nhà Thục yếu nhớt cự lại được với Tào tháo gian hùng. Thời chia phe tbcn, xhcn thì Mao CT len vào bằng cách tập hợp lực lượng thứ 3 là phong trào không liên kết cũng là 1 phép chia 3 thiên hạ. Đặng tiểu bình quyết thoát khỏi lối bao cấp đít mọc rêu bằng 4 hiện đại hóa và giấu mình chờ thời thì các bạn đã nghe nói đến nhiều. 

Hôm nay kể về 1 giai thoại xác định chiến lược thời đó. Trong cuộc họp mọi người đồng ý trước mắt làm thuê, gia công cho Tây nhưng cần nhắm vô mục tiêu cụ thể nào, người thì dò đá qua sông, người thì bắt tây nôn bí kíp...hồi lâu Đặng mới thong thả nói nước ta định danh bằng chữ trung. Ai cũng bảo là trung tâm, chẳng qua là lối nói tự tôn khi xưa nghĩ mình là nhất. Tuy nhiên còn 1 ý nữa của các cụ, trung tức là khúc giữa, là bụng của con người mà ta hay gọi là phúc. Phúc khí cũng từ đó mà ra, dân tộc ta lấy cái ăn làm đầu thì gắn kết với thế giới cũng bằng chữ trung. 

Chúng ta nắm chắc cái bụng của thế giới tức là sản xuất hàng hóa cho lớp người trung lưu trên toàn thế giới. Nghèo quá thì họ không có tiền mua, giàu thì chê đồ ta dỏm. Chừng nào ta còn nắm được khúc giữa thì còn an tâm, tây cũng chả chạy đâu cho thoát. Đây là bài nắm thắt lưng địch mà đánh mà các tồng chí VN đã áp dụng thắng lợi. Nắm được trung bụng rồi thì ta sẽ tính kế thành trung tâm, khi đó đứa nào không trung thành sẽ biết mặt.

Ai cần ai hơn? TQ cần Mỹ để phát triển, Mỹ cần TQ để thỏa mãn tiêu dùng.

Bẻ lái kế hoạch 

 TQ xưa sợ đông dân quá nên đề ra chính sách 1 con rất gắt gao. Kết quả ngon lành dân số vàng, cha mẹ nuôi dạy con tốt...được 1 thời gian ngắn thì thấy nam thừa nữ thiếu và tình trạng chưa giàu đã già xuất hiện rất nan giải. CP vội vàng bẻ lái cho phép sinh 3 con luôn nhằm cứu vãn tình hình. 

 Nhưng 1 mối lo lại xuất hiện là cha mẹ trong độ tuổi lao động lại phải gánh nhiều con nít quá thì chất lượng chăm sóc và năng suất lao động lại giảm đi

Thứ Hai, 3 tháng 5, 2021

Khi đại gia tiến ra biển

 3. Chân đi vừa giày 

 Là tên thuyết mới nhất của lãnh tụ TQ Tập CT. TQ có truyền thống mỗi LĐ có 1 thuyết đàng hoàng. Thuyết chân đi vừa giày ngụ ý rằng anh đi giày anh, tôi đi giày tôi, miễn thấy vừa chân không rộng quá, không kích là tốt, là phù hợp. Nhiều người bảo thế còn gọt chân cho vừa giày, anh vừa tôi không vừa...nhiều ý kiến. 

 Để hiểu rõ ý của Tập CT cần đọc lại lịch sử TQ. Đó là người TQ đi giày vải chớ không đi giày da như Tây. Em mặc áo hoa, em đi hài gấm. Các cô gái TQ trước khi về nhà chồng đều khâu giày vải để mang về nhà chồng. Nhìn giày cô khâu sẽ biết có khéo tay, có giàu có, chăm làm hay không. Nghèo thì giày vải xấu, vải vụn. Giàu thì vải lụa, gấm đính cườm, đá quí... 

Hai là người TQ hễ sang giàu là con gái phải ép bàn chân cho thiệt nhỏ kiểu tam thốn kim liên. Cô gái có bàn chân nhỏ mới là đẹp hoàn mỹ. Bàn chân nhỏ tới mức đi chớ không chạy được, đi xa phải có người dìu. Trên giường chồng thay vì sờ vô bộ phận khác thì sẽ ngắm vuốt bàn chân. Tới đây ta đã rõ hơn về thuyết chân đi vừa giày. Bàn chân nhỏ thế do bị ép thì phải gồ lên và giày vải mới dễ dàng co giãn. Cầu thủ bóng đá TQ dù 1 tỷ rưỡi dân cũng đá rất ẹ vì họ phải mang giày da trong khi gen đi giày vải mấy ngàn năm rồi. 

 Vậy dân VN có truyền thống đi giày gì? Vải hay da? Bộ đội vẫn đi giày vải là chính. Thực ra dân VN có truyền thống đi chân đất nên bàn chân to, ngón cái choãi rất linh hoạt. Từ ngày đi giày mới trở nên khuôn mẫu giáo điều vì chưa quen.

2. Ăn chơi hưởng lạc 

Có 1 câu xưa nay nghe riết coi như mặc định là: sau khi thắng giặc ngoại xâm thì vua quan ăn chơi hưởng lạc. Sáng nay 1 bạn mới nhắc vua VN có công trình đền đài gì to lớn đâu. 

 Nghĩ lại mới thấy từ thời tiền Lê thì cứ sau khi chống được giặc ngoại xâm là các cụ lại cất quân đánh nhau với Chiêm thành...để mở rộng bờ cõi nên thực ra là huy động sức người sức của vô đó chớ ăn chơi hưởng lạc vậy thì cũng ở mức thấp thôi. Chả trách bây giờ con cháu mê đất đai đến lạ lùng. Đất kia lời lạ lời lùng 

Mua đi bán lại lời 3,4 lần

1. Khi đại gia ra biển



Các đại gia có 2 lối làm giàu chính là làm giàu theo truyền thống văn minh nông nghiệp và làm giàu theo kiểu công nghiệp. 

Làm giàu theo kiểu nông nghiệp là mở rộng đế chế của mình trên mặt đất. Khởi đi từ đất đô thị, đất nông nghiệp rồi lên núi kiếm đất rừng, xuống biển kiếm đất xây BĐS nghỉ dưỡng, xây khu công nghiệp sát biển, cầu cảng, kho bãi... Làm giàu theo kiểu công nghiệp là làm giàu theo chiều cao, cũng miếng đất đấy mà xây cao ốc chả hạn, rồi chế tạo, sản xuất, bí quyết công nghệ, knowhow... 

Ở VN cho đến nay thì làm giàu theo chiều ngang đang trên đỉnh nhưng từ khi có Covid thì làm giàu theo chiều cao trỗi dậy, hi vọng sẽ xây nhà cao cao mãi nhưng đừng không lên được phải bắc cầu thang như lời bài hát nổi tiếng 1 thời. Bài hôm nay sẽ tập trung vào chủ đề khi đại gia tiến ra biển để thể hiện khí thế của 50 người con theo Lạc long quân có thể làm được những gì? 

Khi đại gia ra biển (2) 

Bắt đầu hành trạng của 50 người con xuống biển thì phải kể Mai an tiêm là ông thứ nhứt. Ra biển, kiếm lấy hòn đảo, trồng trọt, sinh con đẻ cái khẳng định chủ quyền. Không có tài liệu nào chép lại là MAT đã cư ngụ ở đảo nào. Phỏng đoán xa thì tới TS-HS, gần thì Phú quốc, Côn đảo. Làm ra sản phẩm mới dưa hấu thả xuống nước gọi là tận dụng dòng chảy tự nhiên đưa vô bờ thì không là khu chế xuất thì là cái khu chi? Giờ các đại gia cũng ra đảo gần gần như Cát hải, Hòn tre, Côn đảo, Phú quốc tranh thủ làm BĐS nghỉ dưỡng thả sóng BĐS thu tiền theo cơn sóng mấy hồi, nhiều người còn ra tận Côn đảo thả lời cầu về đất liền mong thăng quan phát tài. 

 Vậy từ ông tổ MAT đã khai sinh ra ngành BĐS nghỉ dưỡng thuộc chuỗi đảo thứ nhất của VN. Con cháu còn phát huy, sáng tạo copy được nhiều thứ hay ho như làm đường ra đảo, cáp treo, safari, casino, khách sạn resort đa sao....có thể kể tên sơ sơ từ chúa đảo Tuần châu Đào Hòng Tuyển, FLC, Vin....đông đảo.

Khi đại gia tiến ra biển (3) 

Truyện 50 anh hùng ôm phản lao ra biển 

Sau Mai an tiêm là 9 anh hùng làm nghề đánh cá. Tại sao lại co những 9 người thì thứ nhất đánh cá là nghề đàn ông đi biển có chúng có bạn và thứ 2 là làm nghề đánh cá được xếp hàng đầu trong ngư tiều canh độc. Ai biết bắt cá, đánh cá là người có cơ mưu đởm lược. Thời Lý suy thì nhà Trần vốn là dân chài, con cái đều mang tên loài cá cả và có tục xăm người để khi lặn xuống gỡ lưới thì hà bá phải nể. Như vậy, lên ngôi cửu ngũ từ nghề đánh cá đâu phải chuyện chơi. 

Sau này dân VN vẫn làm nghề đánh cá nhưng đi loanh quanh gần bờ, không đi xa. Tới năm 79 khi người Hoa về nước thì Hải phòng gần như không còn người làm nghề đánh cá. Từ năm 1995 thì đổi khác, dân VN theo nghề cá ngày càng đông và sản lượng đánh cá tăng vòn vọt. Muốn tăng sản lượng thì ngư trường phải mở rộng trong khi vùng TSHS bị TQ hạn chế, đi xuống dưới lại bị chồng lấn với các nước như Thái, Inđo, Mã lai....chứng tỏ ngoài khai thác đã tới ngưỡng thì phải tăng cường nuôi trồng. 

Những bè cá ở vịnh Hạ long, Lan hạ, Cam ranh...cùng với nuôi trồng khai thác rong biển....việc nào cũng cần nhân lực. Từ trước tới nay các đại gia Thủy hải sản vẫn chủ yếu như tôm Minh phú, cá ba sa Agifish, Vĩnh hoàn...là những sản phẩm nước ngọt, nước lợ. Còn đại gia cá biển, tảo biển là ai? Hi vọng việc nuôi trồng sẽ xử lý được việc ô nhiễm ví dụ như nuôi trong lồng kín đạt tiêu chuẩn môi trường chớ không phải lồng hở thoát nước tự nhiên thế là thức ăn, thuốc kháng sinh, phân cá...cứ tự nhiên hòa tan vào nguồn nước.

Khi đại gia Việt tiến ra biển (4) 

Thương cảng 

Nói tới thương cảng trước vì truyền thống người VN thường thụ động, chờ nhà buôn nước ngoài tới thu thuế, mua bán hàng hóa. Dân mình chỉ gom hàng sẵn để trong kho để bán cho họ. VN có những thương cảng xưa nổi tiếng là Vân đồn, Phố hiến, Hội an, Thị nại trong đó nổi tiếng nhất là Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố hiến. Hoạt động sầm uất tới nỗi vua Lê lấy cả con gái của sếp công ty Đông Ấn Hà lan. Tuy nhiên qui mô thì Phố hiến chỉ bằng quãng 1/3 Hội an. Giờ Hội an trở thành điểm du lịch nổi tiếng. Vậy sau các thương cảng này sao lại không hoạt động? 1 phần vì chính sách bế quan tỏa cảng, nhưng phần lớn do bị sa bồi trở nên cạn tàu bè không vào được. 

Tới thời Pháp thì cảng Hải phòng, Sài gòn đều là cảng biển trên sông nên chuyện sa bồi là không tránh khỏi đặc biệt cảng HP. Miền tây thì Định an, Trần đề khó khăn nhất cũng là sa bồi. Sau hàng trăm năm hoạt động thì giờ đây 2 cảng này cũng phải tịnh tiến ra biển để duy trì vị trí Hub của mình như HP thì ra Lạch huyện, CSG thì ra Hiệp phước (thực ra là phải ra Sao mai Bến đình mới đúng). Chuyện thế nào là 1 Hub thì người Pháp làm ở HP, SG qui mô nhỏ quá nên người VN chưa học được bài nên nhiều người cứ hiu hiu tự đắc ngày xưa Hòn ngọc Viễn đông còn hơn Singapore. 

Về thuế khóa thì Lê Quí Đôn ghi rõ ràng mức thuế trong đó thuế nhẹ hơn cho tàu từ TQ (tham khảo Vụn sử kinh tế Việt) và quan lên kiểm tàu thì rất khụng khiệng và hay xin cái này cái kia rồi hay thay đổi quyết định...có vẻ truyền thống đó ngày nay còn vững mạnh ha.

Khi đại gia tiến ra biển (5)

Hub  

Hub là nơi tập trung hàng hóa trước khi được phân phối đi nơi khác. Hub thường có đầu mối giao thông sông biển sắt bộ hàng không kho bãi. Đi kèm với nó là nhân lực có kỹ năng, dịch vụ tài chính, viễn thông, internet... Thời xưa VN có phố Hiến, Hội an là hub kiểu cổ. Thời Pháp là HP, SG. Sang thời Mỹ để phục vụ chiến tranh thì hub gồm cảng SG, phi cảng TSN, BH và tổng kho Long bình, Tuy hạ. 

 Tới nay VN phía bắc có hub HP, sân bay Nội bài và đặc khu Vân đồn. Miền trung có Dung quất nên giờ Đà nẵng vội vàng muốn làm trung tâm tài chính để dịch vụ cho hub đó chớ những món khác cạnh tranh đâu lại. Nhớ hồi làm lọc dầu Dung quất có bao ý kiến phản đối mà giờ đây nó lại là 1 hub cho miền trung. Chứng tỏ chả ai biết trước được tương lai. 

 Hub cho miền nam hóa ra lại khó khăn hơn vì cảng phải dời ra biển, và sân bay Long thành phải xây mới vì thế. Không dời thì không được mà dời là chi phí và thời gian. SG cũng giống Đà nẵng, bắt buộc phải gồng lên làm trung tâm tài chính quốc tế-1 việc đòi hỏi phải thay đổi đến 80% tư duy và thể chế.

Khi đại gia tiến ra biển (6) 

Vận chuyển 

 Cuộc vận chuyển đầu tiên được ghi danh là khi Lý công uẩn cưỡi thuyền rời Hoa lư núi non về Đại la thành thấy rồng bay bèn đổi tên Thăng long trở thành thủ đô hơn ngàn năm nay. Cũng trong thời Lý thì Lý thường kiệt cũng đánh Khâm châu bằng đường biển. VN và Chăm dùng thuyền vận chuyển quân lính đánh nhau từ thời Tiền Lê,Lý Trần tới hậu Lê. Nhà Nguyễn nam tiến, Tây sơn đánh quân Thanh cũng chuyển quân bằng đường biển ...nói chung người việt dùng thuyền ven bờ rất phổ biến. Ngày nay vận chuyển bắc nam bằng đường biển thì đội tàu nội địa cũng đảm nhận 100% trong khi đi quốc tế 7%. 

Trong chiến tranh chống Mỹ thì tàu không số nhồi thuốc nổ, trước khi đi làm lễ truy điệu sống cũng chuyển vũ khí vào nam. CIA giỏi ở đâu không biết chớ vũ khí, trang bị, người qua tàu LX TQ cập cảng cpc cung cấp đến 70%. Khi phát hiện ra thì đã trễ. Sau 75 có tàu biển Thống nhất chạy 3 ngày 2 đêm tới Nhà rồng. Tôi đi toàn phải nhờ bác Dương Phương Vinaship mua vé giúp. Đi tàu biển thì dễ say sóng nhưng sẽ có 1 trải nghiệm nhìn thấy quận 1 từ phía cảng, những năm ấy thì SG phải trước HN, HP 30năm là ít. Tàu Thống nhất cũng chuyển quân từ nam ra bắc năm 79, sau này Vinashin nhớ quá khứ hào hùng mới mua tàu Hoa sen tương tự. Thế nào mà tàu bị vá bụng, từ đấy Vinashin lủng bụng. Trước tàu chạy bắc nam khan hiếm phải xin phép bộ gtvt nên mới có chuyện thư ký ăn dày. Sau 1 thời gian phá dỡ tàu cũ thì các dntn Thái bình, HP...phát hiện ra đóng tàu chạy bắc nam dễ òm và cả nhà, cả họ làm thuyền viên, lên tàu ốp gỗ lịch sự như ở nhà. Nói tới vận chuyển thì phải có logistic, nghe rất tây nhưng từ xưa hệ thống chành cũng đã làm hàng trăm năm, chỉ tiếc thời bao cấp phá hết trơn giờ mới loay hoay tái phát minh, tái ứng dụng. Cái hơn là chành lúi xùi còn logistic thì chơi golf.

Khi đại gia tiến ra biển (7) 

Hải chiến 

Trong lịch sử của mình thì VN thường đánh trận trên sông, đường biển chỉ là nơi chuyển quân. Trận đánh lớn nhất có thể coi là hải chiến là giữa Tây sơn và Nguyễn Ánh ở Thị nại- 1 trận quyết chiến chiến lược còn ý nghĩa hơn trận Xích bích trong Tam quốc diễn nghĩa vì sau trận này tây sơn thua hẳn. 

Trận đánh đáng nhớ đầu tiên là Trần Khánh Dư đánh thắng quân tiếp vận Trương văn Hổ tại hạ long làm quân Nguyên Mông thiếu lương phải rút chạy. Bẵng đi thời gian lâu thì hải quân Tây sơn, nhà Nguyễn đánh thắng tàu tây của Đông Ấn Hà lan, tất nhiên là dùng phương pháp cặp mạn nhảy sang chém giết rồi phóng hỏa đốt thuyền. Sau đến thời vua Thiệu trị khi vua đang duyệt binh trên biển thì tụi cướp biển cắc cớ chạy tới bắn chìm mấy tàu Việt, mặc cho vua tức giận thì quan quân VN bó tay trơ mắt để chúng chạy mất. 

Như vậy từ thời Gia long tới thời Thiệu trị hải quân đã không theo kịp thời đại. Thời chống Mỹ hải quân VN đánh 2 trận thì bị thiệt hại nặng cả 2 do VN tàu phóng lôi bé xíu đánh với khu trục hạm có cả máy bay yểm trợ, thua là dễ hiểu. Trận hải chiến Hoàng sa giữa hải quân VNCH và TQ dù lực lượng nhỉnh hơn nhưng hải quân VNCH nhanh chóng thua sau chừng hơn 3 phút đấu pháo. Trận Gạc ma thì không phải là hải chiến mà là bên TQ bắn. Nói vậy để thấy hải chiến là không dễ dàng, rất khó áp dụng chiến tranh du kích. 

Sau Iran phát triển chiến thuật bầy sói dùng nhiều tàu nhỏ để chống tàu chiến Mỹ. Về việc này VN đi trước xa về chiến thuật như tướng Phạm tuân từng nói mình đóng tàu nhỏ bắn tên lửa xong núp trong đảo để chống tàu chiếm Mỹ. Tuy nhiên đó là tình huống cực đoan. Thực tế xảy ra là kiểu vùng xám trong đó các tàu đâm va, húc đẩy và dùng vòi rồng đấu nhau. VN toàn tàu nhỏ thì kết quả thế nào là biết trước.

Khi đại gia tiến ra biển (8) 

Hải tặc 

Các nước có bờ biển dài thì hay có hải tặc quấy nhiễu như cướp biển Viking lừng danh còn TQ từ cuối thời nhà Minh, nhà Thanh bị hải tặc hoành hành dữ đến mức phải cấm biển, 1 kiểu bế quan tỏa cảng chỉ cho tàu nước ngoài ra vô buôn bán ở mấy cửa khẩu chính. 

 Sở dĩ cướp biển khó đối phó vì chúng đi thuyền rất cơ động, thấy làng nào sơ hở là đổ bộ xuống cướp của, bắt cóc...rồi chạy khi quan quân tới thì đã mất tăm mất tích. Thời Tây sơn Nguyễn Huệ dùng cướp biển rất nhiều và phong tướng là đô đốc kể cả khi đánh trên bộ. Nhũng tướng như Lý tài, vợ chồng Trịnh nhất tẩu nữ hoàng cướp biển từ Quảng đông tới đều có thời vẫy vùng dưới trướng Tây sơn. Khi Nguyễn Ánh thắng, ông đã quét diệt cướp biển nên cướp biển giảm nhiều. 

Tuy vậy hải tặc vẫn là vấn nạn thời nhà Nguyễn như khởi nghĩa quận He Nguyễn hữu cầu ở Đồ sơn và trong luận trình việc có nên mở thêm cảng cho nước ngoài vào buôn bán, phát triển đội tàu buôn VN thì ý kiến chống đối, cân nhắc lợi hại rất nhiều, cuối cùng quyết không làm vì sợ nạn hải tặc, quan quân trừ không nổi. Không phát triển được thì phải hạn chế và còn có thêm 2 nguyên nhân làm nhà Nguyễn quyết định bế quan tỏa cảng làm suy yếu hẳn ngành đường biển VN là: 

- Học TQ, họ bế thì mình tỏa 

- Khởi nghĩa Thái bình thiên quốc và VN thì giáo sỹ vô truyền đạo chủ yếu vào theo tàu tây nên nhà Nguyễn cấm đạo phòng trừ từ trong trứng nước. Như vậy, giảm được nạn hải tặc thì vận tải ven biển cũng suy yếu tương ứng. 

Sau 75 những người vượt biển bằng thuyền (thuyền nhân) cũng hay bị nạn cướp biển từ những nước xung quanh làm cho khốn đốn, sợ hãi. Hải tặc ở vùng biển VN giờ rất ít nhưng nạn buôn lậu, vd xăng dầu trên biển thì lại coi mòi gia tăng.

Khi đại gia tiến ra biển (9) 

Đóng tàu 

Bài này viết là khó khăn nhất nên trước tiên xin kể 1 chuyện vui: bà mẹ ở quê nghe tin con học lớp võ tàu thì la hét thất thanh. Ối con tôi, ở nhà thì chỉ biết ăn với học thi mãi mới vô được ĐH mà học gì không học lại đi học võ tàu. Con không biết 3 năm võ tàu không bằng 1 chầu củ đậu à. 

VN có truyền thống đi biển lâu đời, ngày xưa các cụ đã từng đóng bè mảng vượt biển rồi chế ra xiếm là công cụ giúp thuyền chạy ngược gió rất tiên tiến so với thời bấy giờ. Hồi nhỏ tôi vẫn thấy thuyền buồm cánh dơi chạy trong vịnh Lan hạ, Hạ long rồi sau 75 thấy ghe bầu buồm tứ giác chạy nhưng sau vắng dần. Hôm nọ mở cuốn lịch sử tàu thuyền bằng hình ảnh các tàu thuyền đặc trưng thì VN được giới thiệu mỗi con thuyền thúng. Vậy là cánh dơi có vẻ giống TQ còn ghe bầu giống Mã lai không đủ đặc trưng Việt hay sao? 

Với kết cấu vỏ thuyền được ghép bằng các thanh gỗ cột với nhau bằng dây thì tải trọng có thể lên tới 150T an toàn cho công cuộc nam tiến. Lối kết cấu mềm này khác hẳn lối kết cấu cứng châu Âu. Tuy vậy trình cũng chỉ là đóng thuyền chạy ven bờ. Thời chúa Nguyễn có thuyền buôn Nhật bị nạn, thủy thủ đoàn được cứu và chúa hứa sẽ đóng thuyền giúp họ trở về nhà nhưng thợ cứ loay hoay làm mãi không được. 

Thời Tây sơn và Nguyễn Ánh thì khả năng đóng tàu thuyền lên đỉnh cao, có tàu gắn đến 32 đại bác đánh nhau ì xèo và từng thắng tàu Tây. Nguyễn Ánh từng tháo tung tàu Bồ đào nha và nghiên cứu đóng lại y hệt, rồi tàu bọc đồng do thủy thủ Tây lái ...tới thời Minh mạng thì khả năng đóng được cả tàu máy hơi nước. Kỹ năng này chỉ sau phương Tây chừng mười mấy năm và nước bên cạnh như Thái lan mới đang tìm hiểu về khái niệm. Như vậy ta thấy tới giai đoạn này VN vẫn làm chủ được về vật liệu đóng tàu, nhân lực còn thiết kế vậy là bắt đầu copy của Tây. Sau khi Minh mạng chết thì nhà Nguyễn đa phần đi mua và được Pháp tặng chớ không thấy tự đóng nữa cho thấy trình độ đóng tàu bắt đầu không theo kịp, chất lượng đóng tàu, điều khiển, bảo trì sửa chữa đều không theo kịp yêu cầu của tàu máy. 

Câu chuyện này na ná chuyện chế tạo súng không giật SKZ thời chống Pháp của 2 nhóm ở Việt bắc và Nam bộ. Đã chế tạo thành công, đưa vào trang bị, đánh trận thu kết quả tốt nhưng từ sau năm 50 thì TQ viện trợ trang bị vũ khí nên việc tự chế tạo kết thúc. 

Thời thuộc Pháp thì ngành đóng tàu thuyền VN theo 2 hướng rõ rệt là truyền thống do nhân dân đóng và chính qui theo lối của người Pháp. Ở miền bắc thì Bạch Thái Bưởi thuê kỹ sư Pháp về đóng tàu 600T ở Bạch đằng HP. Ở miền nam Pháp đầu tư lớn vào Ba son SG 1922 đóng được tàu 3000T. Như vậy về năng lực công nhân là tốt, chỉ phụ thuộc vào trang thiết bị mua và tây thiết kế. Ông Ngô văn năm giờ có tên đường 1 thời đứng đầu ngành đóng tàu VNDCCH cũng xuất thân là họa viên Ba son. 

 Sau 54 miền bắc theo phe xhcn ngành đóng tàu có 3 trường phái chính là TQ, LX và Ba lan với sản phẩm là tàu hơi nước 20 tháng 7 trọng tải 1.000T do chuyên gia TQ hướng dẫn và thiết kế mẫu tàu không số rồi TQ sản xuất, sau TQ dựa vô làm tàu Giải phóng 200T sau 75 đậu đầy khúc bến bính, có tàu móp cả đuôi do đi đóng phim. 

Miền nam gia nhập vào mạng lưới kinh tế thị trường quốc tế nên thiên về sửa chữa tàu, tất nhiên là trang thiết bị và con người đạt chuẩn. Thời sau 75 bao cấp và bị cấm vận coi như không tính. 

 Sau đổi mới thì ngành đóng tàu truyền thống và chính qui đều trỗi dậy. Truyền thống đóng tàu vỏ gỗ, sà lan, phá dỡ tàu cũ rồi tiến lên đóng tàu vận tải, du thuyền...các loại do chi phí nhân công thấp, đất bờ sông chưa bị yêu cầu sổ đỏ và tiêu chuẩn môi trường nên dọc bờ sông các tỉnh Thái bình, HP....xưởng đóng tàu la liệt từ bắc tới nam chừng 200 trong đó được cấp phép hơn 150. 

Ngành đóng tàu chính qui theo cơ cấu kiểu xhcn được phân ngành. Ngành nào đóng tàu ngành đó: đánh cá, quân đội, công an, gtvt...như bó đũa, đã yếu lại không phối hợp. Với truyền thống xem trọng thiết kế và tư duy tự cung tự cấp thì thích đóng tàu pha sông biển, LASH, tàu hàng khô truyền thống là dễ hiểu. Tới 88 trong trường đhhh mới nói sơ sài về container ưu điểm khóa lại chuyển gạo ra bắc tránh được mất cắp...tất nhiên ấu trĩ nhỏ rồi qua nhanh để bước vào cái khác. 

 Các nước như Nhật, HQ bắt đầu muốn chuyển dịch ngành đóng tàu ô nhiễm lãi thấp, lãnh đạo muốn học mô hình chaebol làm quả đấm thép, tình hình biển đông...là quyết định đẩy mạnh phát triển ngành đóng tàu VN bằng quyết định thành lập Vinashin và trường phái đóng tàu Ba lan thắng thế. Sau cú đại nhảy vọt thất bại thì mới hiểu VN chưa có hệ sinh thái cn phụ trợ chế tạo, luyện kim... để tạo nên công nghiệp đóng tàu độc lập theo kiểu Ba lan được. 

Chỉ có ước mơ cùng vốn, đất và kỹ năng nửa mùa là chưa đủ. Việc phá bỏ Ba son như cây đinh đóng lên kết thúc sự nóng vội chủ quan duy ý chí. Giờ ngành đóng tàu chính qui cũng phải chấp nhận bước từng bước một, phụ thuộc vào chuyển giao công nghệ và đầu tư của Nhật bản, Hàn quốc. Nếu nắm được cơ hội này và khai thác khéo léo thì tương lai là sáng sủa.

Khi đại gia tiến ra biển (10) 

Năng lượng 

 Cuối 74 Mỹ phát hiện dầu khí ở miền nam. Sau 75 VN cùng LX thăm dò lại. Miền bắc thì khoan ở Thái bình được mỏ khí nhỏ xíu nên dồn toàn lực xuống Vũng tàu. Khoan tới khoan lui theo bản đồ Mỹ mà không thấy dầu. Quyết định khoan cú chót rồi rút. May mắn là anh trực khoan ngủ quên nên khoan lố qua tầng đá cứng mà theo lý thuyết LX là không có dầu. 

 Sáng mai ngủ dậy dụi mắt, thành công rồi và ngành dầu khí VN khai sinh. Sự tìm kiếm khó khăn thế chớ không phải như ông nhà thơ hát Vũng tàu nằm giữa 2 hòn, chỉ khoan 1 cái là dầu phọt ra đâu. Dầu khí nhanh chóng trở thành 1 đế chế và người VN hiểu rằng biển ngoài cá, đảo thì còn vàng đen. Dầu khí lớn như Phù đổng, sếp ngành còn vô cả bct lừng lẫy 1 thời. 

 Khi giá dầu xuống thì lại may phát hiện mỏ khí. Rồi tìm kiếm khai mỏ khó khăn lại thấy tiềm năng băng cháy, đất hiếm dưới lòng biển. Chỉ mong mỏ nằm cách xa xa cái đường lưỡi bò 1 chút cho thuận lợi làm ăn, có khi chỉ thụt vào khoảng 3 hải lý là VN thay đổi hẳn. 

 Ngoài dầu khí thì năng lượng tái tạo cũng là 1 thế mạnh, giờ đây dọc bờ biển trang trại điện gió, điện mặt trời la liệt. Nhiều như thế thì điện gió cũng phải tiến ra biển chớ đất đâu cho xuể. Ngành năng lượng vậy là đã sinh ra và là cuộc chơi của biết bao đại gia VN.

Khi đại gia tiến ra biển (11) 

Du lịch 

 Nói tới du lịch là nhớ tới hình ảnh du thuyền kiểu ngủ đêm trên vịnh Hạ long, rất sáng tạo kiểu VN. Từ đây cũng thấy người làm du lịch khéo khai thác tính thích tĩnh của người việt. Dân VN đi du lịch vẫn giữ tính đi nhanh nhanh hẳn, nghỉ nghỉ hẳn nên các tàu du lịch chủ yếu làm việc chở khách chớ chưa thấy những con tàu du lịch chạy dọc bờ biển hay đi 4 biển kiểu tây. Đúng là ta nghỉ ngơi cũng vất vả. Các môn thể thao dưới nước như thuyền buồm, lướt ván, lặn biển...còn ít người tham gia và chưa thấy đại gia nào đầu tư hoành tráng (có Marina?). Nói tới lặn biển là nói tới san hô. Mà nói tới san hô là lại là câu chuyện môi trường, bảo vệ tài nguyên biển. Cứ nhìn tam giác dạ thuyền, bè cá, rác nổi ở Hạ long và các nơi khác là biết khó khăn

Chỉ số GDP/km bờ biển 

Thứ Năm, 22 tháng 4, 2021

Dấu ấn Chăm trong triều Tây sơn

4. Dấu ấn Chăm trong triều Tây sơn

 Vài nét về Chăm pa: - Người Chăm nổi tiếng về nghề đi biển. Đi biển để đánh cá, buôn bán và cướp biển. - Họ cũng nổi tiếng về các công trình kiến trúc, điêu khắc. Như vậy họ có óc thẩm mỹ, khéo tay và đổ nguồn lực vô xây cất các thánh địa rất nhiều - Không quan tâm nhiều tới đất đai, sẵn sàng đổi đất lấy hòa bình. - Nông nghiệp không phải là nghề chính và lương thực thiếu hụt được bù đắp bằng thương mại - Đánh trận chủ yếu để thu chiến lợi phẩm chớ không nhằm mục đích cướp giữ đất đai. Và đánh trận chủ yếu bằng thuyền, trên bộ thì có voi trận mạnh. - Các tiểu vương lớn hay nhỏ dựa trên số dân mà mình cai quản và từ nhiều tiểu vương sẽ chọn ra vua là người có thế lực mạnh nhất. - Theo văn hóa Ấn độ 

 Vài nét về Đại Việt - Xã hội nông nghiệp điển hình. Trồng lúa là ngành chính, đi biển chỉ dọc theo bờ biển để vận chuyển, chuyển quân. - Nhà cửa, kiến trúc chủ yếu bằng gỗ nên dễ di dời, tạm bợ - Rất quan tâm tới đất đai, đặc biệt đất đồng bằng gần nguồn nước để cày cấy. - Thương mại kém, thiên về tự cấp tự túc - Đánh trận mà chiếm giữ được đất đai là làm liền, không được thì thu chiến lợi phẩm, bắt người. - Là chế độ tập quyền, của vua tất còn quan lại được trả tiền và đất phong để thu tô. - Thuộc văn hóa TQ.

 Đại việt vs. Chăm pa 

- Điều kiện tự nhiên: thường thì bắc có ưu thế hơn 

- Dân số: dân đông thì có lợi hơn. Việt dân nông nghiệp cày sâu cuốc bẫm tối về ngủ với vợ với mong muốn con đàn cháu đống vì nông nghiệp thì rất cần nhân lực. Chăm chủ yếu đi biển, trên bờ làm điêu khắc xây dựng...nên tự nhiên là sinh đẻ ít mà nguồn lực lại bị dồn nhiều vào việc xây dựng thánh địa.

 - Tổ chức xã hội: Việt theo mô hình Trung hoa chặt chẽ, Chăm theo mô hình Ấn lỏng lẻo và phụ thuộc vào vua đứng đầu hơn. VD khi Chế bồng nga chết trận thì các tiểu vương xoay ra đánh lẫn nhau tranh giành ngôi vua làm vương quốc yếu đi. 

- An ninh lương thực: rõ ràng Việt hơn. Chăm lấy buôn bán, thương mại bù vô lượng lương thực thiếu hụt chớ không đủ tự cung tự cấp.

 - Sai lầm chiến lược: Sau khi nhượng 2 châu Thuận Hóa thì thương cảng Hội an về tay người Việt, người Chăm bị lép vế hẳn trong hoạt động ngoại thương khi lùi về vùng Quy nhơn. Không buôn bán được thì lấy đâu lương thực bù đắp. 

Như vậy trước 1 ông đông hơn, nhăm nhăm ăn đất còn 1 bên lại chỉ lo làm ăn xa, đi đánh cướp rồi bao nhiêu mang về xây nhà thờ tổ thì chỉ cần nơi cung cấp lương thực có biến động như thiên tai, mất mùa, chiến tranh dịch bệnh...thì Chăm pa trở nên chông chênh và con đường bại vong là tất yếu. Vậy là cuộc đụng độ giữa 2 nền văn minh Ấn độ và Trung hoa đã xảy ra rất sớm tại VN, báo hiệu 2 cuộc đụng độ sau này cũng cực kỳ khốc liệt.

Va chạm giữa các nền văn minh 

 Tính ra trên địa bàn VN có 3 cuộc va chạm lớn: - lần 1 giữa mô hình TQ và Ấn độ - lần 2 giữa mô hình TQ và Tây thực dân - lần 3 giữa Mao Sit và Mẽo

Dấu ấn Chăm trong triều Tây sơn 

- Tây sơn khởi nghĩa ở đất người Chăm, thời đó đang được nhà Nguyễn cho tự trị. Khởi nghĩa nổ ra trong hoàn cảnh chúa Nguyễn triển khai thu thuế thân (1 sắc thuế kiểu TQ, người Chăm không có khái niệm về loại thuế này) để bù đắp cho thiếu hụt vì nạn đói ở ngũ Quảng. Tất nhiên là người Chăm phản kháng dữ dội sắc thuế lạ và theo Tây sơn với 1 lòng phục quốc nữa. 

- Hình dáng Nguyễn Huệ mặt sần, tóc quăn, mắt sáng da nâu nét lai Chăm rõ. 

- Lối đánh dùng hải quân và voi nhiều: đây là sở trường của người Chăm. Đánh rất thần tốc và chớp nhoáng do khả năng di chuyển nhanh. 

- Sử dụng ngoại thương tốt trong mua bán vũ khí, thuốc súng chất lượng cao. Hồi đầu khởi nghĩa Tây sơn bị quân của Hoàng ngũ phúc đánh chạy dài nhưng sau chục năm, khi đối đầu lại quân Trịnh thì Tây sơn dùng pháo bắn uy lực rất khiếp làm quân Trịnh thất kinh chạy tán loạn. 

- Chiến thuật đánh không chiếm đất mà cướp chiến lợi phẩm, chém chết không bắt tù binh thể hiện ở lần ra Bắc hà lần 1 và những lần đánh Cù lao Phố, Gia định, truy đuổi Nguyễn Ánh sau đó 

- Duy trì mô hình tiểu quốc: 3 anh em làm vua 3 xứ chớ không có 1 vị vua duy nhất 

Như vậy dấu ấn mô hình người Chăm trong thời Tây sơn khá rõ. Với mô hình này thì về lâu dài không đọ lại được mô hình kiểu TQ. Có thể nói, đây là cú quật khởi dù núp sau nhà Tây sơn cuối cùng của người Chăm đối với Đại Việt.

Note: Vua Minh mạng chia tỉnh Thời Gia long do mới thắng Tây sơn nên những xứ sau được quyền tương đối tự trị như trấn Bắc thành, Gia định và vùng Bình thuận. Sau vua Minh mạng lên ngôi lần lượt trị tội các tổng trấn cũ, bãi bỏ quyền tự trị của người Chăm và chia thành các tỉnh gần giống như các tỉnh hiện nay. Pháp xâm lược cắt đất VN cho cpc nhiều nên mới bù đắp bằng cách nhập Tây nguyên vô VN. Tây nguyên là vùng tự trị mãi tới thời VNCH mới chia tách thành tỉnh. Ở miền bắc cũng có khu tự trị Việt bắc do Chu văn tấn làm CT mãi tới thời trước 79 mới bãi bỏ.

3. Nghịch lý ô dù 

 Ô dù nghĩa đen dùng để che mưa nắng còn nghĩa bóng chỉ người đỡ đầu, chống lưng. Giờ ra đường rất ít người dùng ô dù có lẽ do VN xe 2 bánh nhiều, ít đi bộ và lời giễu sáng cắp ô đi chiều cắp ô về nên chỉ trong lễ lạc đón tiếp mới thấy người che dù cho quan khách, lãnh đạo mà ít người tự cầm dù. Trưa nắng, bạn giương ô ra là những người xung quanh nhìn bạn như nhìn vật thể lạ, nhão, công tử bột... Ngẫm cũng lạ vì người VN nổi tiếng thích dựa dẫm, khoái ô dù. Có đại ca chống lưng thì như hùm như hổ, không sợ bố con thằng nào nhưng khi không có chống lưng thì nhũn như con chi chi. Không chỉ đúng với cá nhân mà quốc gia cũng vậy.

 Đầu tư công có dễ không? 

Khi TT Biden đẩy mạnh đầu tư vào nguồn năng lượng xanh thì có 1 tác dụng phụ trớ trêu là tới khoảng 75% tấm năng lượng mặt trời do TQ sản xuất và điều này lại có lợi cho TQ. Tương tự như việc phát triển năng lượng mặt trời ở VN thì VN nhập hầu hết từ TQ. Cái mà nhà kinh doanh VN được là từ chính sách giá điện ưu đãi, miếng ngon mà không kèm theo điều kiện lưu trữ điện, truyền tải... 

VD nữa khi cải tiến thủ tục nhập khẩu, phát triển kênh phân phối thì có khi cỗ máy chạy trơn tru lại giúp hàng nhập khẩu gia tăng sức cạnh tranh và làm cho nền sản xuất trong nước đã yếu lại ăn phải ớt. Như vậy đầu tư công cần phải chú ý tới việc có hỗ trợ cho sản xuất, việc làm, lợi ích chung trong nước hay không. Quả là không dễ vì cứ hễ có lỗ hổng là 1 nhóm nhỏ hoặc FDI, hàng nhập khẩu tràn ngập ngay.

2.Chủ động hay thụ động 

 Đa số sẽ nói chủ động có ưu thế hơn, vd như động vật phải tự tìm kiếm, sục sạo, bới móc... để kiếm ăn nhưng có loài như trai ốc cứ há miệng chờ con mồi tự chui vô mồm rồi chỉ làm động tác cuối cùng là ngậm miệng lại. Hay cây nắp ấm cũng vậy...Trong quốc phòng thoạt tiên radar cũng theo cơ chế chủ động phát sóng để phát hiện mục tiêu nhờ nguyên lý phản xạ, giờ lại có thêm loại radar thụ động chuyên nhận biết sóng của các mục tiêu phát tới, nguy hiểm hơn vì khó phát hiện. 

 Con người cũng vậy, đa số chủ động kiểu tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ hay ông cả ngồi trên sập vàng, cả lo cả nghĩ cả ăn cả làm...nhưng cũng có những người kiểu ngậm miệng ăn tiền, do vị trí công việc của họ mà người nào muốn xong việc, nhanh việc...thì phải đút vô tận mồm cho họ. Hay trong kinh doanh chứng khoán, thay vì toát mồ hôi lựa chọn cổ phiếu abc thì ta có thể nhắm mắt chọn ETF. Thụ động giờ ram pan sang cả nền kinh tế. Kiểu chi mà kinh doanh lo nghĩ đủ 100 phương ngàn kế rốt cục không bằng nằm ôm đất như mẹ Âu cơ ấp bọc trứng vậy.

Trung thành vs trung thực 

Hình như văn hóa Á đông đề cao trung thành, trung liệt chứ ít nhắc tới trung thực thì phải. Trong khi đó trung thực lại là nền tảng của văn hóa Tây. Có trung thực mới tin nhau được, mới khám phá được có phải không nhỉ?

Trách nhiệm của đào tạo 

Sáng mới coi trên Nat. Geo. chương trình điều tra nguyên nhân A330 bị rớt do gãy cánh đuôi đứng. Test bị gãy ở 100T, gấp đôi so với thiết kế. Cuối cùng làm rõ nguyên nhân do phi công lái cánh đuôi sang trái và sang phải 10 độ 3 lần liên tiếp ở tốc độ bay 400 km/h. Ác thay đây là điều pilot được huấn luyện khi tránh nhiễu động không khí. Các bác còn nói đào tạo là chẳng chịu trách nhiệm chính nữa không?

 1. Ảo tưởng 

 Hầu như ai cũng ảo tưởng. Khi trưởng thành thì bớt ảo tưởng. 

 Trai ảo tưởng mình tài 

 Gái ảo tưởng về sắc 

 Giòng tộc ảo tưởng về nguồn gốc bề thế 

 Quốc gia ảo tưởng về lịch sử văn hiến nhiều ngàn năm...

18 đời mang tính ước lệ vì cộng lại là 9 nút chớ có phải mỗi đời đến hơn 150năm đâu. Các cụ xưa mà giỏi toán thế thì con cháu đã khác.

Tiểu phú do cần 

Đại phú do thiên 

 Tĩnh trí do thiền 

 An nhiên do thiện 

 Đạo đức do thiến, 

 Húng chó do thiển

Thứ Tư, 31 tháng 3, 2021

Ba ngọn núi

7. 3 ngọn núi hay đèo 3 dội 

VN đang trong bối cảnh hết sức thuận lợi để phát triển. Tuy nhiên cần chú ý tới 3 thách thức sau: 

- 2 giá: trong kinh tế cứ có chênh lệch giá là có thị trường, có chuyển động mua bán. Nhưng nếu bất cứ chỗ nào, lĩnh vực nào cũng có chênh lệch 2 giá thì tức là chỗ nào cũng có khả năng xảy ra mua bán, kiếm lời làm biến dạng mọi thứ ví dụ như trong y tế, giáo dục, hành chính, chính sách...tức là luôn luôn bám chặt, trục lợi trên cơ chế 2 giá này. 

- Tinh thần công dân: người VN trong gia đình, giòng họ, nhóm nhỏ bạn bè đối xử với nhau rất tốt. nghĩa khí giúp đỡ lẫn nhau nhưng ra tập thể lớn hơn là bắt đầu ăn cây nào rào cây ấy, cục bộ, bè phái, chia rẽ...những thói tật này cản trở CNH. Mới vòng tập thể đã lú mòi khôn vặt láu cá thì còn lâu mới có ý thức về cái chung, về tinh thần công dân. 

- So sánh với xứ người: thời đại ngày nay MXH nên mọi người đều biết các nước tiên tiến họ có CSHT hiện đại như thế nào, rồi giàu có, tiêu thụ hàng hóa tiện nghi, đẹp, thời trang...và luôn muốn mình ngay lập tức cũng phải được như họ. Của đâu dễ thế, thành Roma đâu thể xây trong 1 ngày. Nhưng mặc, họ muốn có ngay, thế là mục đích biện minh cho phương tiện, đi tắt đón đầu, hễ có cơ hội là tranh giành lên trước...

6. Trường ĐH

 Thường ĐH là nơi đào tạo chính thức để thanh niên đạt chuẩn ra làm việc nhưng ngoài ra còn có 1 số loại trường ĐH khác: 

- Sau khi CM thành công thì cán bộ thường được lấy từ nguồn thời tiền khởi nghĩa nằm trong nhà lao đế quốc nên họ tự hào gọi đó là trường ĐH lớn của CM. - Mỗi cơ quan, tổ chức có thủ trưởng mạnh mẽ được gọi là MIP (Most Influance Person) ảnh hưởng sâu sắc tới nhân viên và hàng ngũ lãnh đạo kế cận. Sếp đi học, chơi thể thao...thì toàn cơ quan học theo. Sếp nào phong trào đó, các thanh niên còn học theo điệu bộ, kiểu cách nói năng phát biểu của sếp. Ai tốt nghiệp trường ĐH của sếp tất nhiên là vô hàng ngũ kế cận. Nên ĐH chính thức chỉ là bước đầu tiên, ĐH trường đời sau mới là quan trọng. Gặp MIP nào thì trong nhờ đục chịu ha, thư ký của sếp, khi sếp lên thì thư ký cũng lên còn sếp kiểu BH thì lính cũng hà bốc.

Vì sao kế hoạch thường sai? 

Thời bao cấp LĐ ước mơ mỗi người 16kg gạo mỗi tháng. Nhân 12 tháng với số dân nữa là ra sản lượng phấn đấu. Mọi cố gắng, phương pháp đều bám vào sản lượng đó nhưng chả bao giờ đạt được dù LĐ toàn tên tuổi lẫy lừng trong chiến tranh. Xóa bỏ bao cấp, sản lượng lúa lên vòn vọt tới mục tiêu mà LĐ ước mơ. 

Nhưng lạ thay ăn không hết mà có dư xuất khẩu. Hóa ra khi mức sống lên dân ăn nhiều thịt cá, giảm tinh bột chớ không theo tư duy kiểu tinh bột ngày xưa tính toán. Ngày nay cũng đang tính dựa GDP, rồi ngày nào đó sớm thôi tư duy GDP cũng giống tư duy tinh bột ngày xưa.

Vì sao các ngành của VN khó phối hợp, hợp tác với nhau? 

Vd như viện nghiên cứu, trường ĐH, doanh nghiệp hay giữa các sở ban ngành của tỉnh thành phố hay các đơn vị thuộc bộ,... Ngoài vấn đề tâm lý cục bộ ăn cây nào rào cây ấy thì nguyên nhân đến từ mô hình phân ngành theo hàng dọc kiểu Stalin mà VN đã học từ LX TQ mà giờ vẫn đang vận hành theo hệ khung gầm như thế. Kết quả là, gắn với nhau giống như bó lúa được cột dây, lơi ra thì rã bó, chặt quá thì bầm dập

5. Âm dương nằm ngang, ngũ hành nằm dọc 

là lời bài hát của Trần tiến nhưng quả thật thế giới đông tây cũng thiên về nằm ngang hay nằm dọc. Tây từ thời Hi lạp xã hội theo kiểu thành bang nên hướng về chiều ngang như khái niệm công dân ngang bằng về quyền lợi nghĩa vụ rồi tới CM Pháp tự do bình đẳng bác ái, tam quyền phân lập, chế độ tản quyền, kinh tế chia sẻ, mạng hàng ngang P2P... Còn phương đông kinh tế nông nghiệp thiên về hàng dọc với vua đứng trên, dưới là sĩ nông công thương, duy trì quân sư phụ, trọng nam khinh nữ...nhất nhất theo hàng dọc nên gia tộc phát triển chớ công dân mờ nhạt. Ngay Lão tử đề cao thuận theo tự nhiên cũng là trật tự tự nhiên kiểu Darwin chớ không phải là ngang nhau. 

 Lối sống: Tây hàng ngang nên ưa tranh biện, thảo luận,phê bình ...Còn đông thì lại không ưa thảo luận, tranh biện và ghét bị phê bình. Đánh trận tây cũng sở trường thế trận hàng ngang khi đánh trên biển, cứ nhìn 2 lỗ đại bác 2 bên sườn là thấy... 

Như vậy Tây thường được ví với con cáo 100 mưu 1k kế biến ảo còn đông như con nhím tua tủa về mọi hướng nhưng vẫn giữ mục tiêu duy nhất kiểu dĩ bất biến ứng vạn biến quách tỉnh. 

 Khi Pháp cai trị nước ta các cụ bàn tính khai dân trí để chống lại thì có 3 phái chính: 

- tống cựu nghênh tân, bỏ hết cũ, học tập bắt chước Tây hết. 

- tiếp thu chọn lọc, truyền thống nào tốt thì giữ xấu bỏ, kiến thức tây hợp thì dùng chủ yếu là về khoa học kỹ thuật, còn không hợp thì bỏ 

 - bài tây, giữ truyền thống kiểu thà đui mà giữ đạo nhà. 

 Khó khăn thế đấy các bạn ạ trong cú kết hợp đông tây dọc ngang này. Hơn 1 thế kỷ rồi, ông tây học thì không biết truyền thống, ông ta học thì bảo thủ cựu...tựu trung quá ít người hiểu cả 2 hệ thống cho thấu đáo. 

 Như TQ, Mao CT phá tan truyền thống để áp cscn vô thất bại. Sau 1 thời gian truyền thống dọc lại nổi lên kết hợp với thị trường làm đất nước phát triển rất thiên lệch về vật chất. Ta thấy những động tác gò cương big tech của TQ vì họ thấy rằng hàng ngang này đe dọa trật tự hàng dọc của họ. Mâu thuẫn xuất hiện vì muốn phát triển thì phải để big tech phát triển. Có lẽ TQ đã định vị cắm chốt mình là công xưởng của thế giới.

Trời tròn đất vuông 

Ông bà ta quan niệm vậy nên mới có sự tích bánh chưng bánh dày. Tròn tượng trưng cho 1 sự hoàn bị, đầy đủ nên trong trang trí cũng thường thấy các họa tiết hình tròn, rồng cũng uốn lượn tròn tròn ha...rồi tới võ học như bát quái, hình ý, thai cực quyền đều chú trọng tới chuyển động tròn. Xa hơn chút nữa là vòng tròn luân hồi, lịch sử đường chạy vòng quanh.... 

Hôm nay nói về chữ tròn trong nhân tướng học. Trước tiên là quan trọng việc đầu tròn. Người TQ coi đầu tròn thì não mới phát triển hoàn hảo nên sư tu tới hàng chữ thích hay sĩ quan muốn lên tướng thì đầu phải tròn. Mặt tròn: khuôn trăng đầy đặn là phúc tướng, mắt tròn bồ câu thì mới đẹp mới khôn, chóp mũi tròn thì mới nhiều tiền. Thân mình, chân tay tròn lẳn thì mới đẹp mới khỏe, làm tình mới hay... Ngực bụng cũng phải tròn mới là tướng giàu có bệ vệ khác với mẫu 6 múi của Tây. Rồi lỗ rún, đầu ngón chân, ngón tay, đầu gối tròn chớ củ lạc là hỏng... Còn tròn gì nữa, à còn mông tròn mới là đẹp chất ngất, tuy nhiên ở chỗ này các cụ hơi mơ mộng vì người phương Đông đa số mông lép, mông tròn là của hiếm, không tròn được như Tây. Đó sơ sơ chuyện về hình tròn trong tướng người. 

 Để hôm nào nói về hình vuông. Sơ sơ có đầu vào đầu ra: miệng hình vuông chữ nhật thì tốt, vai vuông thì khỏe, ỉa ra cứt vuông thì quí tướng...

4. Miếng bíp tết 

 Beef steak bằng bàn tay, dày cỡ đó mà chín tái thì giàu năng lượng thôi rồi, làm cả ngày không biết mệt. Chàng võ sĩ quyền anh nọ có thói quen bữa ăn trước khi thượng đài là ăn 1 miếng bíp tết như đã tả ở trên. Cứ thế chàng chinh chiến được 19năm có trận hay trận dở trận thắng trận thua nhưng hết trận vẫn không hết sức. 

 Tới năm thứ 20 vợ chàng khuyên: Chàng có tuổi rồi, ăn bíp tết khó tiêu, chàng đổi sang món sâm kê thang hàn quốc xem. Cầu thủ của họ ăn món này đá rất sung đó. Chàng nghe gà hầm sâm là tứa nước miếng gật lia lịa. Ngặt nỗi vợ chàng mới thấy do xem phim Hàn nên chế biến chưa xong thì chàng đã phải đi thi đấu. Trận này về cuối hơi đuối nhưng loạng choạng chút thôi. 

 Năm thứ 21 chàng đấu với võ sỹ trẻ, có đòn liên hoàn 7 đấm khoe thần quyền vô địch. Thắng trận này thì sẽ rất vẻ vang. Lớ ngớ thế nào vợ chàng làm món sâm kê thang hàn quốc lại hơi trễ, chàng chỉ kịp ăn cái phao câu (biết chọn ha, nhất phao câu nhì đầu cánh). Lâm trận 12 hiệp 2 bên đánh hăng lắm nên hao sức. Tới hiệp 7 chàng thấy cạn sức và ước giá chi mình có miếng bíp tết ăn thì thằng này chết với mình. Có kinh nghiệm chàng thủ thế đánh cầm chừng, rình rập giữ sức đấm cú quyết định. Sang hiệp 8 đối thủ trẻ huênh hoang nghĩ thắng tới nơi nên ẩu tả hở cằm. Chỉ chờ có thế chàng nghiến răng tung cú đấm cuối cùng. Cả người chàng chao đi, mắt tối sầm, miệng ọe ra cái đít gà. Chàng đấm trúng đích nhưng thiếu lực vì đói và đối thủ phản đòn ngay lập tức. 

 Khi bị nghẹn vì miếng đít gà chàng lẩm bẩm vua nghe vợ là mất nước, người xưa nói cấm có sai. Mả cha cái con không cho bố ăn miếng bíp tết.

3. Hiệu ứng đẽo cày giữa đường 

Người Việt hầu như ai cũng biết chuyện ni Chuyện kể rằng có một bác nông dân rất nghèo, cả đời sống bằng nghề đồng áng, bác muốn làm một cái cày thật tốt để làm công việc đồng áng năng suất và đỡ vất vả hơn. 

Một hôm, bác rất vui vì đã xin được một cây gỗ tốt nhưng bác chưa làm cái cày bao giờ, bác bèn mang khúc gỗ ra ven đường ngồi đẽo và hỏi ý kiến mọi người. Bác đẽo được một lúc thì một người đi qua chê:  

– Bác đẽo thế không phải rồi, bác đẽo to quá. Bác nông dân nghe thấy có lý bèn làm theo. 

Bác làm được một lúc lại có một người đi qua bảo:

 – Bác đẽo thế này không cày được đâu, cái đầu cày bác làm to quá…. Bác nông dân nghe có lý hơn, bác lại chỉnh sửa theo lời khuyên, bác đẽo được một lúc lại một người đi qua nói: 

 – Bác đẽo thế không ổn rồi, cái cày bác làm dài quá không thuận tay. 

 Bác nông dân nghe lại có lý hơn, lại chỉnh sửa theo. Và cuối cùng, hết ngày hôm đấy bác nông dân chỉ còn một khúc gỗ nhỏ, bác không còn cơ hội để đẽo cái cày theo ý mình nữa, cây gỗ quý đã thành một đống củi vụn. 

Bác buồn lắm nhưng cuối cùng bác đã hiểu: “Làm việc gì cũng vậy, mình phải có chính kiến của mình và kiên trì với một con đường đã chọn.”

 Câu chuyện đã quay trở lại ám ảnh người Việt tới mức cái cày chìa vôi giữ theo nguyên bản hàng trăm năm mà không có cải tiến nào vì ông nào động vô cũng sợ bị ý kiến ý cò nên để thế cho lành. Mãi sau này tới năm 1951 với phong trào CM ngút trời mới cải tiến thành cày 51 phục vụ HTX nông nghiệp. 

 Họ cũng từ đấy rất ghét những ai tham mưu, góp ý như thầy dùi chết chui lỗ đít, luôn sợ bị cảnh xui trẻ ăn cứt gà sáp...nên người VN từ xây nhà, mua sắm đồ đạc nhất nhất theo ý mình chớ không nghe KTS, chuyên gia...mà để cho chắc thì cứ bắt chước người trước, xung quanh là tốt nhất. Nên hệ thống tin học cứ giữ nguyên 20 năm vẫn chạy tốt cũng là điều dễ hiểu nhỉ?

Cày chìa vôi và đêm 7 ngày 3 

Các đơn vị chỉ thích nhận lính người nhà quê chớ không thích dân phố vì khỏe, chịu làm, nghe lời. Được những nền tảng đó do họ lao động từ bé. 1 trong những món bắt buộc là phải tập cày. 

Như bài trước đã nói, cày chìa vôi thuộc loại khó điều khiển vì ngắn và không có bộ phận giữ thăng bằng. Thế là khi cày vừa phải vận sức ấn lưỡi cày xuống, sâu quá không đi mà nông quá thì như không. Mắt phải tập trung nhìn đít trâu để dẫn hướng và giữ thăng bằng cho cày. 

Với tư thế này cơ lưng vững, đầu gối dẻo, lỗ đít nhíu lại tự nhiên. Người cày trâu hợp nhất thì đường cày thẳng tắp. Vậy là đạt tới cảnh giới thiền cày. Ngày qua tháng lại cày như thế làm sức rất khỏe mà sức tập trung rất cao nên ta thấy vận động viên, lãnh đạo xuất thân nông dân rất nhiều. 

 Vậy chỉ trừ mấy trai không cày ruộng được chớ còn thanh niên đạt được thiền cày thì chuyện đêm 7 ngày 3 vào ra không kể là chuyện ngày thường ở huyện.

Chưa đỗ ông nghè đã tè hàng tổng (khảo dị) 

Một anh học trò họ Mao, bố trước làm nghề chăn trâu, được nhà họ Thái tư cấp và gả con gái cho. Tuy vợ mới có bệnh chốc đầu, người học trò họ Mao cũng không phàn nàn, hai vợ chồng ăn ở với nhau tương đắc. Chồng sau đó, một hôm đi thi, qua quán họ Hàn được tiếp đãi tử tế. Họ Hàn cho biết đêm qua thấy thần báo mộng rằng sáng mai có giải nguyên họ Mao qua đây, sẽ giúp mình khỏi tai ách. Nghe tin này, người học trò họ Mao có vẻ hý hửng. Hắn bắt đầu nghĩ đến vợ mình đầu tóc xấu xí, nay mai chơi với người sang không khỏi bị chê cười. Sau này khi phú quý sẽ thay đi thôi, vậy là hắn đuổi cô gái về làm họ Thái căm lắm. Nhưng đến lúc treo bảng không thấy có tên mình, hắn rất buồn thẹn, bỏ về.

2. Tiền nông (nghiệp) hậu mềm (soft)  

FPT Dạo tôi làm ở HOSE hay tiếp xúc với dân Hàn quốc ở KRX. Ngày đầu họ từng trang bị hệ thống giao dịch thử nghiệm MOCK cho UBCKNN và sau họ rất muốn cung cấp hệ thống giao dịch của họ cho VN. Họ biết FPT là 1 trong những công ty phần mềm hàng đầu của VN nên cứ xoắn xuýt hỏi FPT là viết tắt của chữ gì, nghĩa thế nào và rất thú vị khi biết thoạt tiên là Công ty Công nghệ Thực phẩm (tên gọi đầu tiên của FPT) tới sau mới thành Công ty Phát triển và Đầu tư Công nghệ (tên viết tắt là FPT). Như vậy đầu tiên mơ mộng về tiềm năng nông nghiệp. Giấc mơ của người VN hầu như bắt đầu bằng ăn uống, ăn mặc, ăn ngủ, ăn nằm, ăn chơi...rồi cơ may ngẫu nhiên mới quẹo sang IT. (Còn nhớ khi lên sàn, 1 loạt nhân viên bán cổ phần trở thành tỉ phú, động lực làm việc sụt giảm mạnh trong cả 1 quãng thời gian). Vậy là chiến lược cũng chỉ là chụp bắt thời cơ nhỉ?

1. Hiên ngang 

 Dạo nhỏ thì học hiên ngang Cu ba. Đi hớt tóc thì tóc để mái hiên ngang. Khi học ĐH trường xây sửa, thanh niên xóm vô hiên ngang trộm sắt giữa thanh thiên bạch nhật cả trường chỉ dám đứng nhòm. Giờ hiên ngang nịnh nọt chạy chọt qua mặt...

Người VN tổ chức sinh nhật từ khi nào?

 Và họ làm theo ngày dương lịch trong khi giỗ chạp thì lại làm theo ngày âm lịch. Theo truyền thống Á đông, người chết sẽ được đặt hiệu bụt dựa vào hành trạng, công đức khi còn sống kể cả vua. Vậy nên ngày mất quan trọng hơn ngày sinh. Vậy là sinh nhật là ngày được người Pháp đưa vô?

Vì sao dân VN mê lễ bái cầu cúng? 

Đọc Đông âu anh hùng truyện của Nam Nguyen hóa ra bí quyết rất đơn giản. Đó đa phần do, được, bị cô thương mà thành công.

BĐS: vị trí, vị trí, vị trí Công việc: vị trí, vị trí, vị trí Kinh doanh: quan hệ, quan hệ, quan hệ

IQ, EQ và nhân tướng 

 IQ là trí thông minh, giống như cái chìa khóa dùng để mở khóa. 

 EQ là khả năng hiểu tâm lý của người khác, có EQ thì mới được người khác cho cơ hội cắm chìa khóa vào ổ để mở. 

 Nhân tướng là vẻ mặt dáng người. Loài người vốn yêu cái đẹp nên người đẹp thì dễ thành công hơn người xấu mã. Tuy nhiên nếu đẹp quá thì lại ép phê ngược và xấu kiểu kỳ hình dị tướng ắt là tài cao. Còn những người tướng mạo bình thường không có gì nổi bật, đi không ai biết ở không ai hay thì lại có cơ hội kiểu Putin, Phạm xuân ẩn.