Người cháu của Viên Thế Khải

Anh A trồng táo phát hiện ra nguyên lý trái táo thối: nếu đặt một quả táo đã chín mục xung quanh các quả táo khác thì cả đống táo đó sẽ chín thối cực nhanh. 
Anh M trồng mía cũng phát hiện ra nguyên lý đốt mía sâu: Mía sâu có đốt
Theo bạn táo đúng hay mía đúng?
Sau đây là 1 truyện về hệ số lan tỏa của táo thúi.

Truyện kể rằng nãi nãi là người cháu họ xa ngái 4 đời của tông tông Viên Thế Khải (http://vi.wikipedia.org/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i)
Viên Thế Khải xưa nổi tiếng vì có chiêu tiếp khách, nghe báo cáo, đọc sớ...mà vẫn ngồi bô, 2 bên có 2 đứa lính hầu phe phẩy quạt xua đi mùi lan mùi huệ.
Một đêm nãi nãi nằm mơ mồm ngậm 1 cây đinh sắc, sáng ra thấy người ớn ớn, biết là mình có thai. Đúng 2 năm sau sinh hạ ra 1 bé trai.
Nhà nãi nãi có 2 cây thông lạ, lùn mà tán như núi đôi phụ nữ. Hôm bà trở dạ, mây hình bướm bay về quấn quít. Ấy là điềm báo sinh quý tử, lớn lên được chị em cung phụng, ủng hộ hết mình.
Nghĩ mình dòng danh gia, bà bèn đặt tên con là Viên Thất Tử.
Năm lên 18 tuổi, có thầy mo đi qua làng nhìn thấy nhìn thấy chú bé đang chơi, đòi dẫn về nhà. Đứng ngắm hồi lâu rồi cười 3 tiếng, nấc 3 phát xong phán:
- Thằng bé này mặt phèn phẹt, miệng móm, mắt híp mũi tẹt là người vô cùng quái dạ, nếu chịu học theo tổ tông sẽ có tuyệt kỹ, uy trùm thiên hạ, lộc ăn dồi dào.
Từ đó, Viên Thất Tử bỏ việc chơi bời lêu lổng, đá cá lăn dưa mà vùi đầu vào đọc tài liệu về Viên Thế Khải, tới đoạn tông tông ngồi bô tiếp khách bèn cảm khái mà rằng, làm trai thì phải thế mới đáng thân trai. Sau lại còn đọc kỹ đoạn Câu Tiễn nếm phân, lấy làm đắc ý lắm.
Ngày tháng thoi đưa, bỗng nhiên Thất Tử ngộ ra tuyệt kỹ gọi là ngậm cứt phun cây cực kỳ lợi hại.
Này nhé, ngậm phun vô cải xanh, cải bẹ liền lớn như thổi, xanh mơn mởn.
Một hôm có nhà viên ngoại trồng cafe tuyển người làm, Thất Tử nhà nghèo bèn vô làm. Nhờ tuyệt kỹ của mình mà năng suất cafe tăng vòn vọt, ông chủ kinh ngạc lắm. Biết Thất Tử là người tài liền gả con gái cho, từ đó việc chi tiêu giao tiếp của Thất Tử thoải mái hơn hẳn.
Một hôm, Thất Tử thưa với cha vợ: chí làm trai vẫy vùng thiên hạ, con xin ra ngoài làm cho thỏa chí bình sinh.
Từ đó, chàng đi nuôi tằm thuê. Tằm chàng nuôi tơ nhả ra rài rài là, óng ánh hơn xa tơ thường, chỉ mỗi tội tơ tằm cứ thoang thoảng mùi thối nên chủ bán không được, không lâu sau sập tiệm.
Sinh nghi, chàng bèn thử hôn môi nhỏ bồ làm cùng thì thấy em 2 mắt trợn ngược, người tím tái đưa vô bịnh viện tới 10 ngày mới tỉnh, bác sỹ bảo do hít phải loại khí thúi kêu bằng nước đái quỷ, may đưa vào kịp (em này sau phải cách ly tới 10 năm mới hết bịnh thúi mồm, tội nghiệp).
Giật mình chàng mới biết mình luyện công tới mức đại công cáo thành rồi. Vốn môn công phu ngậm cứt phun cây này có 3 tầng hỏa hầu:
- Mức 1: đổi trắng thay đen. Biến không thành có, hư hư thực thực.
- Mức 2: chuyện bé xé to. Thành tích bằng con kiến tố thành con voi, lỗi nhỏ thành trọng tội. Bọn bị dính chưởng khó bề hóa giải
- Mức 3: ngậm cứt phun cây. Cái này tuyệt chiêu, mạnh như bom A. Chỉ mỗi tội cũng bị ảnh hưởng phụ thối mồm.
Lại nói Viên Thất Tử giờ thân mang tuyệt học, trên thông gian kế, dưới tường thông dâm. Ở mãi nơi rừng sâu núi thẳm nó phí đi, chàng bèn nai nịt chỉnh tề, 1 người 1 ngựa tiến xuống thành vớ dài.
Tới cổng thành gặp tụi Vớ dài tứ sỹ đứng chắn ngang đường thét vang:
- Thằng thối mồm, sao dám làm loạn đất này.
Vớ dài tứ sỹ gồm 4 đại hán:
- Người thứ nhứt cao to lừng lững tên Im như thóc, lưng đeo 1 cây chĩa hình 3 chữ X
- Người thứ 2 thấp lùn tên Gấu phổi bò, tay cầm xấp ám khí hình lá bài
- Người thứ 3 lưng còng tên Cám hâm hấp, xử phán quan bút
- Người thứ 4 hifi, ẻo lả giống gái, tên Ba Lăng Nhăng lưng giắt cây sang dài lóng lánh.
Viên Thất Tử nghĩ, không dẹp tụi này sao vô thành được bèn quát vang 1 mình 1 ngựa xông tới. Bên này Vớ dài tứ sỹ có Im như thóc đứng ngoải lược trận, còn lại 3 người xông vô giáp công, khí thế ngời ngời như tam anh chiến Lã Bố.
Gươm đi thương lại, hơi thở phì phò bất phân thắng bại hồi lâu thì Gấu phổi bò ném hết ám khí bèn hét gọi Im Như Thóc lấy chĩa hình chữ X ra đánh thay, nào ngờ Im như thóc không biết vì lý do gì cứ như không nghe thấy.
Thời cơ đến, Viên Thất Tử bèn cười ha hả quát: 
- Lũ chuột coi tuyệt kỹ của ta đây.
Dứt lời mồm bỗng hóa to như cái thùng rác, 1 hơi cứt khắm lặm ồ ạt bay tới. Thương thay, Gấu phổi bò dính chưởng dãy đành đạch. Im như thóc độn thổ mất tiêu, còn lũ Cám hâm hấp, Ba lăng nhăng hồn kinh phách rụng chạy trối chết.
Sau trận đấy danh tiếng Viên Thất Tử nổi như cồn, ban đêm trẻ em nghe thấy tên đang khóc nín bặt, cổng thành cả tháng sau vẫn có mùi cứt ngâm mắm tôm cả tháng xịt nước hoa vẫn không hết.
Viên Thất Tử thanh bình trị vì thành Vớ dài. Ngay ngày đầu chàng đặt thợ làm chiếc ngai hình cái bô. Ngày ngày chàng vừa ngồi bô vừa tiếp khách, phê sớ, 2 bên 2 lính cầm quạt giống như ông tổ Viên Thế Khải xưa kia.
Ngày tháng thấm thoắt thoi đưa Viên Thất Tử trị vì lâu ngày rỗi rãi, chỉ việc hát xướng làm vui. Cứ thế, chuyện không có gì để nói.
1 hôm chàng táo bón, mồ hôi lấm tấm, mặt ráng rặn đỏ gay mà 2 đứa quạt hầu lại mải ăn nhậu kêu mãi mới thấy có mặt. Tức khí nổi lên bèn ngầm vận tuyệt kỹ, hà 1 hơi nhẹ. Thương thay 2 đứa chịu không nổi như diều đứt dây rớt cái phạch, trước khi lìa trần chỉ kịp nhìn bảng nội quy sơn son thếp vàng:
- Điều 1: sếp luôn đúng
- Điều 2: nếu quên, xem lại điều 1
Mỉm cười chàng nghĩ, từ nay hết có đứa hôm khen hôm chê cứt ta thơm thối, rồi lại giở trò cá độ cứt lỏng cứt bón ăn tiền. Đừng tưởng ta không biết

Ghen ăn tức ở

Hồi bé tý sang chơi nhà bác. Bác cưng, chiều tối cho xe Volga chở về. Nhìn bóng cây loang loáng đổ vào kính xe thấy phát hoảng. 
Xe êm và im lắm, chẳng mấy chốc từ Bách Thảo về tới Lò Đúc.
Thấy đi xe thật sướng mới hỏi mẹ: sao mình xe đạp, không được đi ô tô, mọi người bình đẳng kia mà.
Hóa ra mầm mống ghen ăn tức ở (Gato) đã có từ khi 3,4 tuổi.
Lớn lên chút đi học, ra chơi tụi nó mua me giầm, sấu giầm mà mình làm gì có $, cũng gato. 
Mãi tới lớp 2 mới được ăn ổ bánh mì không giá 2 hào do 1 thằng bạn hào phóng mua cho, nhớ mãi.
Cũng ổ bánh mì này mà hồi mới có lăng Bác, đi 1 vòng được 1 bánh mỳ kẹp thịt, thích mê. Tính đi vòng nữa mà không được.
Lớn chút nữa, cùng bố đi đủn xe cải tiến mang chiếc giường phân phối từ trong Nam ra, đẹp hơn hẳn giường 3 xà bao cấp thấy nhà sang hơn hăn.
Giấc mơ ganh tỵ cũng chỉ dừng ở mức nhà mày có quạt tai voi, nhà tao quạt con cóc, rồi quạt trần Ý ẹ, tủ lạnh...chứ cũng không dám mơ tới TV, xe máy vì hồi đó TV cả xóm mới có 1 chiếc, còn xe máy thì thôi rồi, cưỡi lên cá ươn là cả 1 gia tài, 1 trang công tử hào hoa.
Bạn bố tôi, bác Ôn, đi Nga về có chiếc máy khâu được gạ đổi nhà trên phố Dư Hàng mà không, vẫn chọn nhà tập thể Cát bi.
Hàng bãi Nhật về, bạn tôi có chiếc cuộc đen líp tầng thành thần tượng cả trường...cuộc sống cứ vậy mà Gato.
Quên kể, 1 hôm có thằng bạn tới nhà chơi, thấy nhà có thùng gạo cỡ 15kg còn đầy, nó thở dài như người lớn nói nhà mày giàu thế.
Rồi đi học ĐH, thấy nhà trưởng phòng CATP xây nhà 2 tầng ở bãi bóng gần Cầu Rào thì sự so sánh có tăng lên. Hồi đó xây nhà 2 tầng vớ vẩn bị kiểm tra vì giàu bất chính như chơi.
Những sự xa hoa đó thì mình chẳng gato vì nó xa vời quá. Cái đầu óc tủn mủn của mình chỉ ao ước có được cái xe đạp khung dựng (sườn nội), phụ tùng ngoại, rồi áo bay, móng trắng, dép lào... mà không có nên cứ gato với những trai phố đích thực đó.
Rồi Kinh tế thị trường, rồi mở cửa. Chẳng ai thích nghèo dấu giàu như xưa mà mọi người trào ra, sôi lên với tiền với bạc. 
Ai chậm, ai nhường nhịn là thua thiệt nên mọi người phải khuỳnh ra, cố lên theo tầm của mình mà tranh lợi, mà gato. 
Lớn gato kiểu lớn, nhỏ gato kiểu nhỏ, già tranh kiểu già, trẻ tranh kiểu trẻ, chứ quyền gato chức quyền, giàu kiểu giàu, nghèo kiểu nghèo. 
Ai cũng lẩm bẩm, nó may thôi, cũng là của ăn cắp cả chứ không ai nhận mình dốt, người giỏi, người trên kẻ dưới nữa.
Xem ra cái sự Gato giờ nó phổ cập và to lớn hơn hẳn. Trước thì tỵ hiềm nói xấu sau lưng, giờ ra cả chân tay thanh thiên bạch nhật

3 loại quyền lực, 3 cách tư duy và 3 làn sóng

26.08.20

Main Street, Wall Street và Digital Street 

Sản xuất, tài chính và số hóa

Nền sản xuất hàng hóa ra đời, rất nhanh sau đó người ta nhận ra không có tài chính thì không làm gì ra tấm ra miếng được. Thế là sản xuất và tài chính cùng nhau đi như 2 chân của 1 cơ thể. Cntb thắng lợi cũng vì biết sử dụng tài chính. 

Ngày nay số hóa ra đời phủ bóng và kiểm soát cả main Street lẫn Wall Street. 3 cột trụ thay thế cho 2 chân  

05.08.19

Viết thêm về quyền lực. Các nhà học thuật hay nói tới quyền lực mềm, quyền lực cứng và quyền lực thông minh
Trong chính trị quốc tế, có “quyền lực” nghĩa là có khả năng khiến một chủ thể, không còn cách nào khác, phải hành động theo những cách thức mà mình mong muốn. Quyền lực cứng là khả năng ép buộc họ phải làm như vậy.

Các chiến lược của quyền lực cứng tập trung vào can thiệp quân sự, ngoại giao cưỡng bức và trừng phạt kinh tế để gia tăng lợi ích quốc gia (Art 1996; Campbell and O’Hanlon 2006; Cooper 2004; Wagner 2005). 

Theo các bài viết học thuật, cách tiếp cận theo chủ nghĩa tân hiện thực có xu hướng nhấn mạnh vào quyền lực cứng, đặc biệt là quyền lực cứng của các quốc gia, trong khi đó các học giả theo chủ nghĩa tự do lại nhấn mạnh vào quyền lực mềm như là nguồn lực chính trong nghệ thuật quản lý đất nước (cùng với sức mạnh thiết lập luật chơi – yếu tố thường bị bỏ qua một cách kỳ lạ trong những cuộc đối thoại hiện nay về quyền lực cứng và mềm).

Trái với quyền lực cưỡng bức, quyền lực mềm là khả năng thuyết phục người khác làm theo những gì mình muốn. 

Là khái niệm có ảnh hưởng to lớn được Joseph Nye giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1990 và mở rộng hơn trong những nghiên cứu sau này của ông, thuật ngữ quyền lực mềm đã trở thành trọng tâm phân tích trong các cuộc thảo luận về chính sách đối ngoại. 

Nye định nghĩa quyền lực mềm là khả năng đạt được những gì mình muốn thông qua thuyết phục hoặc hấp dẫn thay vì cưỡng bức (Nye 1900). Nó tạo ra sự hấp dẫn và bao gồm hầu hết mọi yếu tố ngoài sức mạnh kinh tế và quân sự (Cooper 2004). Nye (2004) cho rằng: “Xét về mặt các nguồn lực, thì nguồn lực của quyền lực mềm là những thứ tạo nên sức hấp dẫn này”[2]. 

Thuật ngữ này không phải là chưa từng bị chỉ trích, cũng như gây sự bất mãn về khái niệm hoặc tính ứng dụng của nó. Ví dụ, một tác giả người Canada đã cho rằng khái niệm thông thường về quyền lực cứng và mềm là không phù hợp với Canada; dẫn đến kết quả thất bại khi các nhà phân tích “cố gắng ghép một khái niệm có nguồn gốc từ Mỹ vào bối cảnh chính trị của Canada” (Smith-Windsor 2005). Như đã thấy trong công trình hợp tác giữa Nye và Ủy ban CSIS, ông cũng đã cố gắng tiếp cận ý tưởng về quyền lực thông minh.

Quyền lực thông minh là khả năng một chủ thể kết hợp các thành tố quyền lực cứng và quyền lực mềm thông qua các phương thức tác động qua lại nhằm đạt được mục đích mình mong muốn một cách hiệu quả.

Một khuôn khổ cho quyền lực thông minh vững chắc về mặt khái niệm và liên quan chặt chẽ với chính sách cần được xây dựng dựa trên một số xem xét bổ sung mang tính cốt lõi như sau:
Mục tiêu mà chủ thể hướng tới khi thực hiện quyền lực – bản chất bên trong và bối cảnh toàn cầu rộng hơn của nó. 

Quyền lực không thể gọi là thông minh khi những người sử dụng nó không biết gì về nhóm đối tượng và các khu vực mục tiêu.

Nhận thức về bản thân của chủ thể, cũng như hiểu biết về những mục đích và khả năng của họ. Quyền lực thông minh đòi hỏi người sử dụng nó phải biết rõ đất nước hoặc cộng đồng của họ đang tìm kiếm điều gì, cũng như ý chí và khả năng đạt được mục tiêu của họ.
Bối cảnh khu vực và quốc tế, trong đó hành động sẽ được thực hiện
Những công cụ được sử dụng, cũng như khi nào cần tách biệt hoặc kết hợp chúng và bằng cách nào.
(http://nghiencuuquocte.org/2014/03/04/quyen-luc-thong-minh/)

Tuy nhiên quyền lực thông minh nói thì dễ nhưng thế nào là thông minh thì phải xảy ra xong rồi mới biết mà điều giới học giả không ngờ là quyền lực xám lại xuất hiện.
"Vùng xám là chiến lược được một quốc gia sử dụng để đạt được một lợi ích nào đó, thường là về lãnh thổ, nhưng không muốn dùng vũ lực một cách quy mô và trực tiếp.

Chiến lược này có 2 đặc trưng căn bản. Thứ nhất là không để xung đột vượt ngưỡng thành chiến tranh nóng. Thứ hai là từ từ tịnh tiến. Chủ quyền là vấn đề lâu dài. Đối với Trung Quốc, để càng lâu thì càng có lợi" - ThS Nguyễn Thế Phương, nghiên cứu viên Trung tâm nghiên cứu quốc tế ĐH KHXH&NV TP.HCM, nhận định với Tuổi Trẻ.

Tàu cá đi trước, tàu chiến theo sau
Chiến lược "vùng xám" liên tục được thử nghiệm và điều chỉnh qua những cuộc đối đầu với lực lượng chấp pháp của các nước, đặc biệt ở Biển Đông từ năm 2006. 

Mục đích của những hành động quấy rối đó nhằm thay đổi hiện trạng, biến vùng biển không tranh chấp thành có tranh chấp và gây lúng túng cho các nước trong việc phản ứng.
(https://tuoitre.vn/nhan-dien-chien-luoc-vung-xam-cua-trung-quoc-o-bien-dong-20190723215222456.htm)

Tờ Pravda (Nga) mới đây cho công bố tài liệu ghi nội dung cuộc gặp của Hội đồng Quốc phòng An ninh Ukraine (NSDC) hôm 28/2/2014, chỉ một ngày sau khi các tay súng không xác định danh tính chiếm giữ trụ sở chính quyền, quốc hội tại vùng lãnh thổ này.

Tại phiên họp, những quan chức Ukraine vừa mới lên nắm quyền sau “Cách mạng nhân phẩm” (tức chính biến Maidan) đau đầu với câu hỏi làm sao để ngăn cản Crimea sáp nhập vào Nga. Quyết định cuối cùng là đành chấp nhận kịch bản này, vì mọi lựa chọn khác đều đưa tới hệ quả xấu hơn. Oleksandr Turchynov, người lúc đó là quyền Tổng thống kiêm Chủ tịch Quốc hội, có nêu khả năng chiến tranh để giữ Crimea, nhưng Thủ tướng Arseniy Yatsenyuk phản bác luận điểm này.




Các tay súng không rõ danh tính phong tỏa đường vào sân bay trong căn cứ Hạm đội Biển Đen ở Sevastopol, Crimea. Ảnh: AP

“Chúng ta đang nói đến việc tuyên chiến với Nga. Ngay sau hành động này, người Nga sẽ ra tuyên bố với nội dung ‘Bảo vệ công dân và những người nói tiếng Nga có quan hệ sắc tộc’… Kịch bản đó đã được Nga soạn sẵn và hành động của chúng ta chỉ đưa tới việc kích hoạt trên thực tế”, tài liệu giải mật cuộc gặp ghi. 

Ông Yatsenyuk chỉ ra rằng, tại thời điểm đó, ngân khố quốc gia trống rỗng và Ukraine không có nguồn lực quân sự để bảo vệ Kiev trước khả năng Nga đưa quân tham chiến. Thủ tướng Ukraine đề xuất kêu gọi đàm phán chính trị qua kênh trung gian nước ngoài theo hướng trao quyền tự trị nhiều hơn cho Crimea, trong khoảng thời gian đó xây dựng lại quân đội.
(https://baotintuc.vn/ho-so/tiet-lo-viec-ukraine-mat-crimea-va-tai-sao-nga-khong-dan-them-20160224145529253.htm)

Như vậy đây chính là chiêu đánh chó phải ngó chủ nhà hay mày có biết tao là ai không đẩy thế giới vào tình hình giống như trước Thế chiến 2, khi Đức tung hoành ra yêu sách, cưỡng bức sáp nhập lãnh thổ.

Có 3 loại quyền lực chính:
- Thứ nhứt: bạo lực, nôm na súng đẻ ra chính quyền, luật rừng xanh
- Thứ 2: tiền lực. Cái gì không mua được bằng tiền sẽ mua được bằng rất nhiều tiền, nén bạc đâm toạc tờ giấy, vai mang túi bạc kè kè...hình như ông cha mình tổng kết hơi nhiều loại quyền lực này dù miệng nói ưa thanh bần lạc đạo.
- Thử 3: trí lực. Càng ngày thì con người hiện đại càng nhấn mạnh đến chữ trí. Ta một dạo cũng rầm rộ diễn thuyết, hội thảo, hội nghị về nền kinh tế trí thức nhưng sau 1 thời gian im tịt, có lẽ hiểu rằng trí tuệ không đến được từ mấy cái nói khoác được.

Cùng với 3 loại quyền lực đó là 3 cách tư duy của con người cho phù hợp với thời đại:
- Cách suy nghĩ thứ nhứt là suy nghĩ theo kiểu thầy mo, biết tuốt. Cái chi cũng biết. Kiểu như có người hỏi sao con vịt lại nổi thì bảo rằng vì nó có lông. 
Cách suy nghĩ này phù hợp với hình thức bản làng. Nếu chịu nghe đài đọc báo thì thấy ở ta có một số chuyên gia kinh tế cái gì cũng giải thích được, hội nghị, hội thảo nào củng đăng đàn, biết tuốt từ kinh tế vĩ mô, tài chín tiền tệ đến thương mại quốc tế...rồi lợi thế so sánh, lợi thế người đi trước, đi sau, đủ cả. 
Hay trong quản lý thì những người đứng đầu cái chi cũng tài cũng giỏi, luôn là số 1 nên nếu sếp có 9 lính thì tổng sức mạnh là 01 mà nếu sếp có 999 lính thì sức cũng sẽ là 0001.

- Cách suy nghĩ thứ 2: hình dung xã hội, con người như cỗ máy cơ khí, như dây chuyền sản xuất. Vài đại diện tiêu biểu như Mác, Lenin phát biểu về đại công trường, cả nước là 1 trust...hay bên tư bản là Ford với dây chuyền sản xuất...mấy người này chắc bị máy hơi nước ám ảnh.
Tuy vậy nếu quốc gia chậm tiến mà chịu áp tư duy này vô (nói theo kiểu chuyên ngành là kỹ trị) thì cũng ngon lành.
Ví dụ như Trung Hoa. Nếu để ý, từ khi Đăng Tiểu Bình đề 4 hiện đại hóa năm 1979 thì sau đó dàn tổng bí thư, thủ tướng đều xuất thân từ kỹ sư Thanh Hoa, Bắc Kinh như Giang Trạch Dân, Chu Dung Cơ, Tập Cận Bình...
Những người này với tư duy kiểu cơ khí đã biến TH thành công xưởng gia công cho cả thế giới.

- Cách tư duy thứ 3: lên men. Với những người này họ coi thể chế như cái nồi ủ, bên trong là nguyên liệu với 2 loại men chính là lòng tin và sự sáng tạo. Từ sữa họ chế yaourt, từ ngũ cốc tạo nên bia rượu...
Trung Hoa ngày xưa cũng có thời trăm hoa đua nở cũng nhà nhà đua tiếng sau bị Hán Vũ Đế tôn Nho mà trăm hoa kia lụi hết. 
Mỹ là 1 ví dụ sinh động cho lối tư duy này. Việt Nam ngày xưa xửa xừa xưa cũng từng manh nha, chỉ tiếc là cũng định áp dụng vào đánh nhau qua câu chuyện lẩy bẩy như Cao Biền dậy non. Bị hư nên không tin, xoay qua Nho cho chắc.

Thêm:
Alvin Toffler nói thế giới có 3 làn sóng. Việt Nam cũng có 3 làn sóng:
- Làn sóng 1: Bị Bắc thuộc và thấm đẫm văn hóa Khổng Mạnh đến TK19
- Làn sóng 2: Bị Pháp thuộc và văn hóa phương Tây từ 1884 đến 1954 ở miền Bắc và 1975 ở miền Nam.
- Làn sóng 3: sau làn sóng 2 là văn hóa XHCN thuần đến 1985, có định hướng từ 85 đến nay.
3 làn sóng này va chạm nhau nhưng phần lớn là cocktail

Thứ Sáu, 11 tháng 9, 2015
Bộ ba siêu đẳng
Bộ 3 thứ nhất, trứ danh: Táo quân. 1 ông 2 bà.
Bộ 3 lên phim xong mọi người cứ xuýt xoa, tài thiệt tài, phá án như thánh. Cứ mong đời có Bao thanh thiên đi kèm 2 đệ tử Triển Chiêu và Công Tôn Sách, 1 ông giỏi võ, 1 ông giỏi văn và 1 ông dám quyết.
Bộ 3 từ con nít tới người lớn cứ tới giờ cơm những năm 90 lại canh coi: Tây du ký như Tôn Ngộ Không, Trư Ngộ Năng, Sa Ngộ Tịnh
Bộ 3 anh em kết nghĩa vườn đào Lưu Quan Trương, theo tam quốc diễn nghĩa thì gắn bó như răng với môi mà 1 số học giả hiện đại lại phân tích ra thành cắn phải môi.
Từ nãy giờ liệt kê thấy toàn bộ 3 siêu đẳng gốc Tàu. Còn ta thì sao:
Thời bao cấp xưa bộ 3 siêu đẳng chính là công nông binh.
Công nhân là lực lượng tiên phong, nông dân đông đảo còn binh sỹ là nòng súng.
Từ bao cấp chuyển qua thị trường thì đồng tiền ngày càng mạnh lên, xuất hiện bộ 3 siêu đẳng mới gồm sếp, chánh văn phòng, kế toán trưởng. Mà bộ 3 này hầu hết xuất thân từ bảo vệ, kế toán, hành chính mới siêu đẳng.
Chỉ không biết bộ 3 này múa ra cái chi.

Thực ra thì còn nhiều thứ nữa như bia 333, hay cụ 33 ở Hồ Gươm mà ta cứ gọi là cụ rùa.

33 thì gọi là rùa

Cây mai chiếu thủy lạc vào họ mai

Xuân nói chuyện cách uống rượu

Cuối cùng thì cũng có 1 bài mừng Xuân, mừng nhậu.
1 cách tình cờ, năm mới là năm con dê theo lịch ta. Theo thần thoại HiLa thì ông thần rượu nho Dyonyos cũng mang hình tượng con dê. Ổng đây:

Trở lại nội dung chính thì bài này chỉ nói về cách uống rượu, không bàn đến loại rượu, ly uống rượu...rất phức tạp.
Võ Tòng sau khi làm 7,8 bát (tô) rượu thì phăm phăm lên núi. Bỗng thấy 1 con cọp già nhào ra (già yếu rồi mới ăn thịt người, tụi cọp trẻ săn hươu nai...). Trong cơn hăng say rượu chàng bèn vung gậy bổ xuống. Nào ngờ xui, gậy vướng cành cây gãy cái rắc, còn cách nào khác là thuận tay thúc đoạn gậy nham nhở thẳng vô mặt hổ. May sao trúng mũi nó tóe máu, đau choáng ngã vật.
Sẵn đà chàng nện liên tiếp vô cổ làm hổ chết tốt.
Bỏ qua chuyện đánh hổ thì ta thấy VT uống rượu bằng bát. Nhiều người lè lưỡi khâm phục, uống vậy mới đập được hổ chớ.
Sự thật rượu xưa do trình còi nên độ cồn thấp, chỉ quãng như rượu Sochu Hàn Quốc mà thôi nên VT uống vậy cũng là thường thường bậc trung, đủ phê phê chứ chưa tới nỗi say.
Ngày nay do rượu nặng hơn nên dân nhậu quay ra uống bằng ly, chén. Tập tục uống bằng tô còn sót lại ở những nơi rượu nhẹ như nếp cẩm, rượu ngô của đồng bào dân tộc, rượu nhìn như nước vo gạo của tụi Nhật, Hàn.
Cách uống cứ vậy cho tới khi Pháp qua xách theo rượu của họ. Ai được họ mời tiệc mới thấy cách uống kiểu Pháp nhiêu khê quý tộc.
Thoạt tiên khai vị, họ mời sâm banh, vừa nhẹ, vừa nổ lốp bốp lấy vui tạo đà. Sang món chính thì vang trắng vang đỏ tùy xem đó là hải sản hay bò cừu. Đến cuối mới xách chai cognac ra mỗi người 1 ly cho thơm mồm, chơi thêm điếu xì ga cho giống quý ông lịch lãm (khi đó chưa biết thuốc lá có hại cho sức khỏe).
Về đến nhà hương cognac được hỗ trợ bởi vang tiết ra thơm lừng cho tới sáng hôm sau, khác hẳn mùi hôi của lòng lợn tiết canh + đế mà dân ta khoái.
Đến thời 54 bao cấp thì phía Bắc đa phần trở về nông dân: quốc lủi, dân gạo sổ ở phố thì Tết mới có chai rượu mùi hương cam hương chanh gì đó, uống dở ẹt, nhưng có còn hơn không.
Trong khi đó ở miền Nam thì dân chơi uống sao?
Họ lấy cognac như Remy...cứ 2 rượu, 1 sô đa pha lẫn, thêm cục đá, nhấm nháp thơm lừng (cũng như trên, hồi đó chưa biết trộn vậy hại bao tử nên sau thay bằng nước suối).
Cùng với lối sống ào ào thì cognac lùi bước trước dòng whisky, single malt. Thay vì uống nhâm nhi thanh nhã thì nay không say không về.
Và cũng như mọi khi, dân Bắc khoái rượu hơn trong ngày đông. Dân Nam do nóng bức vẫn bia là nhất mà rượu ba xị đế chỉ còn mạnh ở miệt quê, còn dân SG tiến tới uống bia bằng tô trong tiếng dô dô sôi nổi, âu cũng là 1 cách hoài niệm uống rượu bằng bát của các cụ xưa chăng.  

Trí khôn tao để ở nhà

Hầu như ai cũng biết truyện trí khôn của ta đây kể về anh nông dân lừa con hổ tò mò đòi xem trí khôn của ảnh.
Nhưng kể từ đấy-như 1 lời nguyền thì người Việt ở nhà khôn bao nhiêu thì ra đường lại ngu ngơ bấy nhiêu. Khôn nhà dại chợ vì trí khôn ta để ở nhà mất tiêu rồi còn đâu.
Bài này chỉ tóm gọn trong nội dung "hiền tài là nguyên khí quốc gia".
Xưa các cụ xếp hạng Sỹ Nông Công Thương. 
Sỹ - trí thức danh giá nhất được xếp trên. Tuy nhiên đó là cách xếp của Tàu, dân mình cứ mặc định lấy xài.
Thực ra còn có cách xếp khác theo thanh âm bằng trắc mà ít người để ý. Tiếng Việt có cái độc đáo là có dấu, các cố đạo chỉ có công biên ra chữ La tin chứ thanh âm là từ ngàn xưa.
Vậy ta có:
- Tri, Trì, Trí, Trỉ, Trĩ, Trị
Đầu tiên là Tri, tức là biết. Ở đời phải có sự hiểu biết về mọi thứ. Các cụ  nói khôn chết, dại chết, biết sống mà.
Tuy nhiên cái sự biết này nó không bất động mà phải tiến hóa theo thời gian. Không theo kịp thì tức là Trì. Trì trệ, trì nộn. 
Đạo Khổng đã có công lớn trong việc Trì trệ hóa sự tiến triển của tri thức này do chỉ nhăm nhăm giữ lề thói tổ tiên.
Vì phải giải quyết Trì nên mới cần đến Trí. Thế giới càng đa dạng thì trí tuệ càng phải phát triển, khám phá mọi điều.
Trỉ (lại với phải từ vô nghĩa) nhưng dân Bắc nói ngọng nên thực ra nó là Chỉ.
Từ đây trí chia hai. Phục vụ cho vua, cho quyền thế để là ra Chỉ dụ, chỉ đạo...còn mấy ông cáo ốm, về quê dạy học hay ưa làm loạn thì thành Chỉ trích, phê bình, phản biện vua và triều đình.
Chỉ trích quá thì người trên coi trí như là Trĩ, tức bệnh lòi dom. Khó chịu lắm, bực lên coi tụi trí hay chỉ trích là cục phân thối tha.
Còn theo vua phò tá thì Trí thành người có công, được đội mũ nón có gắn lông đuôi chim trĩ, tức người làm quan. Oai danh hiển hách, 1 người làm quan, cả họ được nhờ.
Cũng chia 2 vậy là chữ Trị. Ông trí nào chống thì đương nhiên bị trị, còn ông nào đắc lực thì giúp vua cai trị, gia nhập vô hàng ngũ thống trị.

Quần quần áo áo

Mẹ tôi có chị làm dâu xứ Huế. Nhớ khi bà còn sống tôi ra thăm bà bảo: này con, bác bây giờ già rồi tự nhiên thích quần áo mới như con nít vậy.
May được bộ quần áo mới mặc vô đi ra được mấy bà hàng xóm khen trẻ ra đến mấy tuổi.
Lúc đó tôi cười cười cũng chẳng để ý chi. Đến hôm nay giật mình mới thấy mình hóa ra cũng khoái mua quần sắm áo.
Thứ 7, Cn chở con đi học thêm. Thay vì ngồi cafe như hầu hết mọi người thì tôi lại la cà khúc Hai Bà Trưng, công viên Lê Văn Tám.
Hết tiệm giày dép sang tiệm quần áo, thi thoảng ghé vô Sony shop chớ không hề lai vãng cafe. Thoạt đầu mấy em bán hàng đon đả mời mọc, sau riết quen coi anh đi ra đi vô gần như người nhà.
Mua mua bán bán rồi cũng có vài kinh nghiệm chia sẻ.
Hôm rồi ra ngồi quán, thấy mấy tiếp viên mặc áo giống hệt cái mình mới mua để mặt Tết. mà nào có vậy, quán cafe gần nơi làm việc mấy thằng giữ xe cũng diện đồng phục y chang mấy cái áo thun mặc đi chơi, thiệt là rầy rà.
Áo giống tụi nó chỉ được cái lợi là có  khách kêu lộn, rồi đi WC nhầm sang khu bếp cũng không ai care.
Lý do áo giống màu giống kiểu do chọn áo theo kiểu chỉn chu, phổ thông quá, lần sau phải chọn mấy màu, phối là lạ mới chắc ăn.
Rồi thấy mấy thằng trai trẻ mặc đồ nhìn tướng tá ngon lành quá cũng vô làm quả áo thun body, quần jean bó ra đua với đời.
Hỡi ơi, lùn, bụng to mà chân bé ngó không quen như 2 cây tăm. Áo chật báo hại cứ phải thót bụng lại cho dáng đẹp làm khó thở, mệt gần chết.
Rồi có hôm lại đứng chờ vợ ở Metro, thấy 1 thằng cao to mặc áo thun đỏ, quần jean classic phùng phình thấy cứ như Tây nhưng nhớ vụ body lại hãi.
Đi trước thời đại quá cũng có vấn đề. Hồi chọn áo màu lá mạ giống như Nadal, Nishikuri hay mặc bây giờ cũng vậy. 
Cô bé ở Thu sport nói áo đấy em chưa thấy ai dám mua. Mặc ra đường rất nổi, nhiều người cứ cười tủm tỉm. 2 năm sau hóa ra là màu model.
Kết lại, có người khoái mặc kiểu anh hùng Núp, nghĩa là lẫn vô mọi người, không ai để ý. Còn dòng khác thì lại Nghĩa lộ cho nó nổi.
Vậy là mình thuộc hàng khoái chơi nổi mất rồi. Nhớ lại hồi trước cứ lèm bèm chê mấy sếp ngành tài chính chi mà cho lính vận đồng phục body, lòe loẹt trông giống ngành giải trí, hóa ra style của mình cũng rứa. 

Cách nghĩ của người Việt

Người Việt suy nghĩ đơn giản hay phức tạp mà ta thấy mọi người cứ nói hợp tình hợp lý, rồi 100 cái lý không bằng 1 tý cái tình.
Thực ra các cụ nói ăn có nhai, làm có nghĩ chứng tỏ cũng cẩn thận kỹ càng và các cụ cũng rất tự kiêu về sự suy nghĩ chu đáo của mình theo kiểu 1 người lo bằng kho người làm.
Trong tiếng Việt thì Nghĩ được nằm trong trật tự sau:
- Nghi, Nghì, Nghí, Nghỉ, Nghĩ, Nghị
Vậy là trước tiên muốn nghĩ là phải có nghi ngờ. Đúng quá, Mác cũng dạy phải hoài nghi tất cả. Có nghi ngờ mới có suy nghĩ được.
Nghì. Người ta thường nói:
Đàn ông không râu bất nghì
Đàn bà không vú lấy gì nuôi con
Hay:
Trai mà chi, gái mà chi
Con nào có nghĩa, có nghì là hơn
Vậy hóa ra Nghì là do Nghĩa đọc trệch ra; giống kiểu Huế từ Hóa vậy.
Như vậy nghĩ phải có nghĩa, có nội dung ý nghĩa chứ không phải kiểu nghĩ, kiểu lo bò trắng răng hay:
Thành đổ đã có Chúa xây
Can chi gái góa lo ngày lo đêm.
Nghì còn là nghĩa tình. Tư duy lẫn lộn tình lý xuất phát từ đây. Khi tình chen vào thì mất khách quan. Như vậy cớ sự đều do chữ Nghì này ra cả.
Phát huy lối nói trệch của Nghì thì Nghí hình như là từ vô nghĩa. Trong tiếng Việt có vô số từ vô nghĩa kiểu vậy, chả hiểu sao.
Lắm người thì nói do các cụ lười tư duy, gán nghĩa cho các từ; tôi thì đồ rằng ý các cụ cho rằng đời là vô nghĩa - thật triết học. Vậy mà các bật học giả cứ nói dân ta không có tư duy triết học.
Theo họ triết là phải tư duy kiểu niết bàn, chứ các cụ ngày ngày quẩn quanh lũy tre làng, không thấu được lẹ trái đất hình cầu thì chỉ có chiết tự chữ Hán ra Nôm thôi.
Vậy nên tôi mạnh dạn gán cho Nghí thành nghía. Muốn suy nghĩ thì trước phải ngắm nghía, quan sát. Kiểu từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng ý như trần sao âm vậy, rồi người xinh cái ấy cũng xinh...
Sau mấy pha Nghi ngờ, Nghĩa ý, ngắm Nghía thì có thời gian lắng đọng, hồi tưởng là Nghỉ. Giống như cất rượu vậy. Mà thực ra cái gì cũng phải có thời gian tiêu hóa, ngay tri thức cũng vậy.
Sau Nghỉ, là đến nghĩ, thực đúng quy trình. Nghĩ cho thấu đáo rồi mới Nghị được, mới bàn luận được. 
Nguồn gốc của câu nói uốn lưỡi trước khi nói là vậy. Còn im lặng là vàng, nói ra là bạc dạy kẻ vờ có suy nghĩ mà tớ không nói ra đâu, nghe cho giống cao nhân dị sỹ. 
Giống ấy ngày nay biến tướng ra thành tiến sỹ giấy, giáo sư Ếch cốm các loại.